Umsögn og greinargerð

Same old same old, I know. Engu að síður er hér smá punktur sem ég verð að koma að.

Í fundargerð sveitarstjórnar frá 4. des. sl.segir:

Varaoddviti lagði fram eftirfarandi tillögu frá fulltrúum A lista um framtíðarskipulag Þingeyjarskóla:

„Sveitarstjórn Þingeyjarsveitar samþykkir að grunnskólastig Þingeyjarskóla verði sameinað á eina starfsstöð frá og með 1. ágúst 2015. Sú starfsstöð verði í húsnæði Hafralækjarskóla. Starfsemi tónlistardeilda fylgi grunnskólastiginu. Leikskólinn Krílabær verður við þessa breytingu sjálfstæð stofnun.“

Þá lagði varaoddviti fram tillögu að eftirfarandi málsmeðferð:

„Sveitarstjórn samþykkir að vísa framkominni tillögu til Fræðslunefndar og skólaráðs Þingeyjarskóla til umsagnar og óskar þess að umsögnin berist eigi síðar en 15. desember.“ (Feitletrun mín.)

......

Fyrri tillaga um málsmeðferð samþykkt með fimm atkvæðum fulltrúa A lista. Fulltrúar T lista sátu hjá.  

Enn sem komið er er þetta einungis tillaga. Eina samþykktin sem gerð var á fundinum er að vísa þessari tillögu til fræðslunefndar til umsagnar. Ok, so far, so good.

Nú þurfum við að átta okkur á hvað felst í umsögn.
Nú hafa ýmsir aðilar umsagnarrétt um ýmis mál. Sveitarstjórnir hafa t.d. umsagnarrétt um ýmislegt sem Alþingi leggur til. Hagsmunaaðilar hafa einnig umsagnarrétt um tilllögur og lagabreytingar sem snúa að þeim. Nú finn ég litlar skilgreiningar um umsögn um lagafrumvarp, umsagnaraðila og umsagnarrétt. Hins vegar fann ég á vef Innanríkisráðuneytisins Óskað umsagnar um drög að lagafrumvarpi um fullnustu refsinga. Neðst á síðunni er Word skjal með drögunum sem og greinargerð með þeim.

Ég verð að viðurkenna að mér finnst eðlilegt að sé einhverjum send tillaga til umsagnar þá eigi umsagnaraðilinn að fá allar upplýsingar sem tillagan byggir á.

Hins vegar velti ég því fyrir mér hvort fastanefnd geti verið umsagnaraðili um eitthvað sem frá sveitarstjórn kemur.
 Í samþykkt um stjórn sveitarfélagsins Þingeyjarsveitar segir:

V. KAFLI
Fastanefndir, ráð og stjórnir.
27. gr.
Kosning í fastanefndir og kjörtímabil.
Sveitarstjórn kýs fulltrúa í nefndir eftir því sem fyrir er mælt í lögum og samþykkt þessari. Slíkar nefndir teljast fastanefndir sveitarstjórnar.
Kjörtímabil fastanefnda er hið sama og sveitarstjórnar,

Fastanefndir eru fagnefndir sveitarfélagsins og sveitarstjórn vísar málum til þeirra, þ.e. fyrst fjallar nefndin um málið og hún sendir síðan tillögu til sveitarstjórnar, ekki öfugt.
Þá felst umsagnarrétturinn í því að hagsmunaaðilar komi sínum sjónarmiðum á framfæri og fræðslunefnd er svo sannarlega ekki hagsmunaaðili. Skólaráð er það hins vegar klárlega.
Í fastanefndir veljast fulltrúar framboðanna, hlutfallslega miðað við útkomu úr sveitarstjórnarkosningum. Nefndirnar eru pólitískt skipaðar, hreinar undirnefndir sveitarstjórnar. Núna er það t.d. varaoddviti sem vísar málinu til umsagnar fræðslunefndar, en svo skemmtilega vill til að hún er formaður nefndarinnar. Er eðlilegt að hún stýri umsagnarvinnunni líka?

Ég minni á að ég er ekki löglærð, ég er bara að pæla.

Hugmynd

Í kosningabaráttu setur stjórnmálafólk fram alls konar loforð. Sumt fólk fer í pólitík af einhverjum öðrum hvötum en hugsjón og setja fram ótrúlegustu kosningaloforð til þess eins að komast til valda. Völd valdanna vegna. Almennir kjósendur geta lítið annað gert en vonað að stjórnmálafólk hafi hag heildarinnar að leiðarljósi þegar á reynir. Þess vegna er mjög nauðsynlegt að stjórnmálaöfl séu látin standa við sín kosningaloforð. Það getur vissulega orðið þrautin þyngri þegar hreinum meirihluta er ekki náð og framboð þurfa að sættast á málamiðlanir með öðrum framboðum. En þegar hreinum meirihluta er náð ætti það að vera hægur vandi að standa við kosningaloforðin sín.

Samstaða náði ekki bara hreinum meirihluta í Þingeyjarsveit, hún náði alveg yfirgnæfandi meirihluta.

Yfirgnæfandi meirihluta íbúa Þingeyjarsveitar leist betur á og studdi Samstöðu. Ég var ekki ein af þeim.  Það er þrennt í lífinu sem er alveg öruggt; skattarnir, dauðinn og Ásta styður ekki Samstöðu.

Þess vegna er það fullkomlega eðlilegt og rauninni hið eina rétta að Samstaða setji sína stefnu, það sem mikill meirihluta íbúa valdi og vildi, í framkvæmd.

Nú hefur Samstaða þegar gert sig seka um kosningaloforðasvik, hún lofaði íbúakosningu sem var blásin af. Í rauninni var þetta kosningaloforðalygi, loforðið stóðst ekki lög og Samstöðu var það ljóst fyrir kosningar en hélt því samt til streitu. Kjósendum mátti vera þetta ljóst en kusu Samstöðu engu að síður. Mér til mikillar furðu en það er eins og það er.  En Samstöðu er varla stætt á því að svíkja fleiri loforð.

Og hverju lofaði Samstaða?

Hún lofaði því að kanna hug íbúa á skólasvæði Þingeyjarskóla til starfsstöðva-sameiningar Þingeyjarskóla og sameina skólann væri meirihlutavilji til þess.

Hún lofaði einnig að ekki yrði hreyft við Stórutjarnaskóla á þessu kjörtímabili.

Ég skal viðurkenna að ég er orðin rosalega þreytt á því hvernig Stórutjarnaskóli er sí og æ dreginn inn í sameiningarmál Þingeyjarskóla. Þetta er svona álíka að vera á fótboltaleik og vera sífellt að skammast yfir leikmanni sem situr ekki einu sinni á varamannabekknum heldur á áhorfendabekkjunum af því hann var ekki settur á leikmannalistann.

Jú, jú, mér hefði alveg fundist eðlilegt að gerð hefði verið úttekt á Stórutjarnaskóla líka, en sjáið nú til; það var ekki á loforðaplaggi Samstöðu, framboðsins sem mikill meirihluti íbúa kaus af því að honum líkaði stefna hennar betur. Þá finnst mér óneitanlega skondið að þegar ég reyndi á sínum tíma að halda frammi stefnu Framtíðarlistans var mér bent á í föðurlegum umvöndunartón að meirihluti íbúa hefði hafnað listanum og mér bæri að taka tillit til þess.

En fyrst fólki er svona mikið í mun að bendla Stórutjarnaskóla og fjármálastjórnun hans við þetta mál þá vil ég benda á (eins og ég hef gert áður) að allar upplýsingar þar um liggja fyrir og alla vega hægt að fá einhverja hugmynd um stöðu skólanna. Ég hef líka sett saman mynd til hægðarauka. Minni á að því stærri sem skólinn er því hagkvæmari eining ætti hann að vera. Í nemendafjölda talið þ.e.a.s. ekki fermetrum.

 Nú er komið á daginn að mikill meirihluti íbúa á skólasvæði Þingeyjarskóla, eða 79%, vill að starfsstöðvarnar verði sameinaðar. Hvernig á að fara að því öðruvísi en að loka annarri er mér fyrirmunað að skilja. Enda hlýtur það að hafa legið ljóst fyrir frá upphafi. Komið hafa fram greinar sem segja það beinum orðum að Samstaða hafi löngu verið búin að ákveða að hafa sameinaðan skóla að Hafralæk. Virðist það hafa verið almenn vitneskja. Það var alla vega nokkuð grunsamlegt að á meðan Reykdælingar voru að berjast fyrir staðsetningu skólans þögðu Aðaldælingar þunnu hljóði. Ég verð því að viðurkenna að ég er nokkuð hissa á hvað þetta virðist hafa komið fólki á óvart.

Ég hef sagt áður og segi enn að ég skil röksemdafærsluna á bak við ákvörðunina. Ég hef alltaf talið félagslegan ávinning nemenda mikilvægastan og aukaatriði hvar skólinn sé staðsettur. Ég skil ekki hið gríðarlega mikilvægi sem sumir leggja á þéttbýliskjarnann á Laugum. Ég veit ekki betur en ég hafi lesið allar greinar sem birtar hafi verið og þótt mikilvægið sé áréttað reglulega þá er það aldrei útskýrt. Mér þætti vænt um að mér væri bent á þá grein eða hún skrifuð frekar en mér og fleirum sé brigslað um óvild eða heimsku.

Hins vegar langar mig að setja hér fram hugmynd:

Þar sem hagræðingarsjónarmið virðast ráða staðarvali þá fyndist mér heillaráð ef bæði húsin væru sett á sölu nú eftir áramót og athugað hvort möguleiki sé á sölu á öðru eða báðum. Ef annað húsnæðið selst þá er staðsetningin sjálfvalin og komið upp í viðhaldskostnað á því húsi. Ef bæði húsin seljast... Nú þá er við komin með fjármuni í nýja byggingu. Sem mér finnst að ætti að vera á Laugum því ég er alltaf svolítið skotin í heildstæðu menntasetri að Laugum.
Ef hvorugt selst þá verðum við bara að treysta dómgreind kjósenda sem kaus sér sveitarstjórn.

Rökfræði

Af engri sérstakri ástæðu ætla ég núna að fara aðeins yfir rökfræði.

Ég hef átt samtal sem var einhvern veginn svona:

Ég (rosalega ljúf og indæl eins og ég er alltaf): Ég skil ekki það sem þér finnst en mig langar að skilja það. Viltu útskýra það fyrir mér?

Viðmælandi (verður reiður): Skilurðu það ekki! Þú ert nú ljóta fíflið! Lestu ekki blöðin?!

Ég (frekar sárt, viðkvæmt lítið blóm.) Jú, jú, en ég hef ekki séð þessar greinar sem útskýra þetta svona nákvæmlega...

Viðmælandi (hryssingslegur): Þetta er í öllum blöðum!

True story.

Þetta kalla ég ekki röksemdafærslu, þetta kalla ég rakalausan þvætting. 

Til eru á netinu nokkrar útskýringar á vondum röksemdafærslum. Hér má skoða myndskreytta útgáfu.

Ég ætla líka að þýða nokkrar.

Ad hominum: Þetta hefur skýrt hér á Íslandi á þann veg að fara í manninn en ekki boltann. Þetta er það sem vinur minn hér að ofan gerði. Réðst á mig og mitt gáfnafar af því að ég sá ekki það sem honum fannst augljóst. (Ég er að vísu bráðvel gefin og honum skjátlast. Bara svo það sé á hreinu.)

Vitna til hefða: Vegna þess að eitthvað hefur alltaf verið einhvern veginn þýðir það ekki að það sé rétt. Konur hafa verið undirskipaðar um aldir og eru enn. Still doesn‘t make it right.

Annað hvort eða: Ef þú ert ekki með okkur þá ertu á móti okkur. Oh, ef lífið væri svona einfalt.

Sönnunarbyrðin: Ef einhver heldur einhverju fram þá ber honum að rökstyðja/sanna fullyrðingu sína. Því miður reyna margir að láta „andstæðinginn“ afsanna fullyrðinguna. Það er heldur erfitt að afsanna eitthvað sem er ekki til. Þ.a.l. er mun eðlilegra að sá sem heldur því fram sanni fullyrðinguna.

Ég hvet fólk til að kynna sér þetta. Góð röksemdafærsla gerir allar rökræður betri og skemmtilegri,

Ákvörðunin

Jæja, þá liggur loksins fyrir ákvörðun um sameiningu starfsstöðva Þingeyjarskóla. Fagna því allir góðir menn. 
Auðvitað eru sumir ánægðari en aðrir. Það lá alltaf ljóst fyrir.

Mér finnst ákvörðunin rökrétt og fagna bréfi meirihlutans sem ég hef vistað á öruggum stað því þegar kemur að sameiningu Þingeyjarskóla og Stórutjarnaskóla þá eiga öll þessi rök betur við Stórutjarnaskóla. Fagnar því enginn nema vond kona úti í sveit.
Að öllu gamni slepptu þá hentar Hafralækjarskóli betur því þótt viðhaldskostnaðurinn sé meiri en viðbygging við Litlulaugaskóla þá eru a) viðbyggingar alltaf leiðinlegar og óhentugar, b) það þarf hvort sem er að fara í þetta viðhald á Hafralækjarskóla. Undan því verður ekki komist nema með sölu. Eða jarðýtu og varla viljum við það.
Ég er ekki heldur jafn sannfærð um þetta gríðarlega mikilvægi Lauga . Ég hef rætt það áður og læt nægja að vísa til þess .
Hins vegar er ég algjörlega sammála því að Framhaldsskólinn sé mikilvægur sveitarfélaginu og mjög mikilvægt að hlúa að honum. Ég skil samt ekki af hverju börnin okkar verði að vera í grunnskóla við hliðina á honum til að vilja fara í hann? Og viljum við virkilega átthagafjötra börnin okkar? Er ekki eðlilegt að þau hafi val eins og önnur ungmenni? Framhaldsskólinn á Laugum hefur líka skapað sér sérstöðu á landsvísu og er spennandi valkostur fyrir mörg önnur ungmenni.

Þótt ég sé ánægð með þessa ákvörðun þá er eitt sem ég velti fyrir mér núna. Ég hélt að þrír fulltrúar væru vanhæfir og þrír fulltrúar viku sæti við afgreiðslu. Einn af þeim var hins vegar ekki einn af þeim sem ég hélt. Ég hafði ekki áttað mig á að annar maður Sveitunga væri vanhæfur. Fyrsti maður Sveitunga er kvæntur kennara í skólanum og er þ.a.l. vanhæfur.  Hann vék hins vegar ekki sæti. Það hefur ekki þýðingu varðandi úrslitin en rétt á að vera rétt. Eiginkonan er reyndar með tímabundna ráðningu og sennilega hefur það skipt sköpum.
En þarna áttaði ég mig á einu: Það sitja sjö fulltrúar í sveitarstjórn, af þeim tengjast fjórir skólanum, þ.e. meirihluti fulltrúa í sveitarstjórn. Nú víkja þeir sæti við afgreiðslu máls en þetta er samt fólkið sem er að stjórna þessu máli.* Þótt hver sveitarstjórnarmaður sé ekki bundinn af neinu nema sinni eigin sannfæringu þá eru það samt aðalmennirnir sem leggja línurnar, við þurfum ekki að vera með einhvern þykjustuleik varðandi það.
Að meirihluti fulltrúa í sveitarstjórn tengist inn í skólann finnst mér ekki rétt gott.

*Sumir hafa setið sem fastast á fundum sem leiddu til þessa fundar og tillögu.

Allt leyfilegt í ást og stríði

Það er mjög vont að búa við óvissu. Það er mjög vont að missa vinnuna sína. Ég veit það, ég hef reynt það á eigin skinni.
Það er líka mjög vont þegar óvissuástandið fær að krauma og malla árum saman. Svona eins og grautur sem er búið að sjóða en stendur síðan á heitri hellunni. Hann verður þykkur, hann verður vondur og brennur á endanum við.
Svona ástand er búið að vara í Þingeyjarsveit árum saman. Skólasameining hefur legið í loftinu, það verður sameinað en hversu margir skólar, hvernig,  það kemur ljós ... einhvern tíma seinna... seinna... seinna. Á meðan varir óvissan og nagar.
Á þessu ástandi ber enginn ábyrgð nema sveitarstjórn Þingeyjarsveitar. Það er sveitarstjórnin sem hefur tafsað, hikstað og dregið lappirnar. Af því hún stendur virkilega í þeirri meiningu að það sé hægt að þóknast öllum. Það er ekki hægt. Hefur aldrei verið. Verður aldrei.
Ég skil mjög vel að því fólki sem þarf að búa við þessa óvissu líði illa. Ég skil líka að það vilji gera allt sem í sínu valdi stendur til að vernda vinnu sína og aðstæður.
Þetta skil ég allt.
En að geta hugsað sér að vega gróflega að starfsheiðri fólks sem hefur ekkert gert annað en að vinna það verk sem það var beðið um, það skil ég ekki.
Ályktun frá kennarafundi Litlulaugadeildar Þingeyjarskóla syrgir mig. Þar er vegið að starfsheiðri tveggja manna, annars vegar Ingvars Sigurgeirssonar og hins vegar Haraldar Líndals Haraldssonar. Í ályktuninni segir:

Kennurum við Litlulaugadeild Þingeyjarskóla finnst þau vinnubrögð Ingvars Sigurgeirssonar við skýrslugerð sína að senda starfsmönnum drögin til yfirlestrar áður en hún var fullkláruð til fyrirmyndar, þó svo að okkur finnist vanta upp á faglegu hliðina sem hann átti að skoða í henni. Okkur finnst hinsvegar skýrsla Haraldar Líndal Haraldssonar illa unnin, þar sem ekki var nóg gert með þær athugasemdir sem gerðar voru að hálfu skólastjóra við yfirlestur, og því er hún full af staðreyndavillum. Einnig finnst okkur kennurum við Litlulaugadeild að okkur vegið í skýrslu Haraldar þar sem ýjað er að því að menn skammti sér hér yfirvinnu eftir hentugleikum. Þar sem þessar skýrslur eru nú orðnar heimildir um skólahald er það verulega bagalegt að ekki skuli farið rétt með staðreyndir. (Undirstrikanir mínar.)

Síðan var þessum ásökunum slegið upp í staðarmiðlinum með vægast sagt villandi fyrirsögn.
Ingvar Sigurgeirsson  er prófessor við kennaradeild Háskóla Íslands og okkar helsti skólamálafrömuður. En gagnrýnin á hann er hjóm eitt miðað við ásakanirnar sem beint er að Haraldi.
Haraldur L. Haraldsson er reyndur sveitarstjórnarmaður og hagfræðingur og hefur tekið út á annað hundrað grunnskóla. Allt sem stendur í skýrslunni byggir hann á upplýsingum frá skrifstofu sveitarfélagsins og stjórnendum skólans. Sé eitthvað rangt í skýrslunni þá hafa þessir aðilar veitt rangar upplýsingar. Fyrir utan eina óverulega athugasemd telur hann sig hafa tekið tillit til allra athugasemda sem bárust tímanlega.
Að þessu hefðu kennarar Litlulaugadeildar getað komist með einum tölvupósti. Þá hefði mér fundist mun betra ef staðarmiðillinn hefði borið þessar ásakanir undir mennina og leyft þeim að svara fyrir þær frekar en að slá þessu upp í æsifréttastíl.

Drama, maður, drama

Dregur nú til tíðinda, boðaður aukafundur í sveitarstjórn þar sem ekkert er á dagskrá annað en ákvörðun um framtíðarskipulag Þingeyjarskóla. Íbúar ætla að fjölmenna. Dálítið leikræn tilþrif, svona...
Skömminni skárra samt en lauma því undir liðinn Fundargerð fræðslunefndar eins og þau gerðu með upphaflegu sameininguna.
Bara svona af því að mér er svo mikið í mun að hlutirnir fari rétt og propper fram þá langar mig að minna á 20. grein sveitarstjórnarlaga en þar segir m.a.:

Í öðrum tilvikum en skv. 1. mgr. ber sveitarstjórnarmanni, nefndarfulltrúa eða starfsmanni sveitarfélags að víkja sæti við meðferð og afgreiðslu máls þegar það varðar hann eða nána venslamenn hans svo sérstaklega að almennt má ætla að viljaafstaða hans mótist að einhverju leyti þar af. Þessi regla tekur einnig til gerðar samninga fyrir hönd sveitarfélags.

Það er alveg á tæru að einn fulltrúi er vanhæfur og ég tel fyllstu ástæðu til að ætla að tveir aðrir séu það líka.
Ég hef skrifað um þetta áður, sjá hér.
Þá er hér úrskurður í nokkuð svipuðu máli.
Druslist nú til að gera þetta rétt svo það sé hægt að ljúka þessari endaleysu.

Öll fallegu orðin

Íbúalýðræði er falleg hugmynd. Sérstaklega í kosningabaráttu. Það er mjög smart að hafa íbúalýðræði í loforðaplagginu sínu.  Það er líka mjög smart að tala um að hafa lýðræði að leiðarljósi í störfum sínum. Hins vegar er svo auðvelt að gleyma fögru fyrirheitunum sínum. Eða túlka þau upp á nýtt. Eða skipta um skoðun...

Samstaða, blessunin, lofaði auknu íbúalýðræði í kosningaplagginu sínu. Íbúalýðræðið var að vísu íbúamismunun sem stóðst ekki lög svo það var breytt í skoðanakönnun sem stenst væntanlega ekki heldur skoðun nenni einhver að leggja sig eftir því.

Reyndar hafa fulltrúar, sveitarstjóri sem á að heita ópólitískur (en á samt umboð sitt algjörlega undir velþóknun meirihlutans) og oddviti skrifað opin bréf til íbúa. Bréfin hafa verið birt á heimasíðu Þingeyjarsveitar og í Hlaupastelpunni en ég hjó eftir því að ritstjóri 641.is en það er mest lesni staðarmiðillinn virðist hafa þurft að taka bréfin upp sjálfur til birtingar. Hlaupastelpan er alveg jafn mikið einkaframtak og 641.is svo þetta kemur mér á óvart.

Þá hafa sveitarstjórnarfulltrúar verið með viðtalstíma og er það vel. (Og borgað aukalega auðvitað líka.) 

Hins vegar eru ákveðnir hlutir.

Fyrir kosningar var sagt um íbúakosninguna:

Sveitarstjórn skal fyrir þessar kosningar kynna íbúum með ítarlegum hætti hvað hvor kostur um sig hefur í för með sér, fjárhagslega, faglega og félagslega sem og hugmyndir um mótvægisaðgerðir við þeirri röskun sem niðurstaða kosninganna gæti haft í för með sér.

Það voru keyptar þrjár skýrslur. Ég las þær og jú, þar er tæpt á félagslegum afleiðingum en ekki ítarlega. Þá get ég nú ekki sagt að fjallað hafi verið um neinar mótvægisaðgerðir. (Eitt af fallegu orðunum.)

Ég mætti ekki á íbúafundinn sem haldinn var í kjölfarið en mér skilst að skýrslurnar þrjár hafi verið aðalumtalsefnið og ekkert mikið umfram þær. Mótvægisaðgerðir eru samt eitthvað sem sveitarstjórnin ætti að hafa á sinni könnu.

Hins vegar hafa íbúar tekið við sér í íbúalýðræðinu og eru sumir farnir að skrifa greinar. Þær eru misgóðar,  ekki allir með á hreinu hver hinn raunverulegi andstæðingur er en þetta er allt að slípast til.

Fyrir helgina gerðist t.d. tvennt sem mér þykir alveg afburðagott:

Íbúar mættu fyrir framan Kjarna og höfðu í frammi friðsamleg mótmæli á meðan á sveitarstjórnarfundi stóð.

Hins vegar skrifaði ritstjóri 641.is vandaðan og yfirvegaðan leiðara á síðuna.

Meirihluti sveitarstjórnar Þingeyjarsveitar hefur hins vegar ekki séð neina ástæðu til að bregðast við þeirri umræðu sem átt hefur sér stað né þeirri óánægju sem kemur fram í henni. (Sum ágætlega æfð samt.)

Kannski hefur það verið gert í viðtalstímum en svona maður á mann samtal er ekki það sama.

Þá þykir mér afar leitt að sjá að enginn fulltrúi hins lýðræðiselskandi meirihluta skuli hafa séð ástæðu til að heilsa upp á fólkið sem var samankomið fyrir framan Kjarna síðastliðinn fimmtudag. Einhverjum verr innréttuðum en mér gæti dottið í hug að fallegu orðin væru gleymd. Alla vega fram að næstu kosningum.

Að endingu legg ég til að tekið verði til í fjármálum Þingeyjarskóla. (Ég trúi hagfræðingnum.)