Góður kúnni

Í mínu ungdæmi (eldgamla daga) voru viðskiptavinir verðlaunaðir fyrir trygglyndi. Ég man að ég fékk að skipta plötu, sem ég vann í félagsvist, í plötubúðinni í Glæsibæ þótt það væru fingraför á henni af því að ég var góður kúnni. ( Á enn þá ágætt vínylplötusafn.) Á vídeóleigunum fékk maður fimmtu hverja spólu frítt eða u.þ.b. 

Núna hins vegar er því þannig farið að þegar fyrirtækið hefur nælt í kúnnann þá er ekkert gert til að halda honum.

Fyrir nokkrum árum var hringt í mig og mér boðin prufuáskrift að Skjá einum á lægra verði. Ég þáði það og sagði svo áskriftinni upp eftir prufutímann. Nánast samdægurs var hringt í mig aftur og mér aftur boðin prufuáskrift. Ég lék þennan leik nokkrum sinnum.

Mér var boðin tilboðsáskrift að Stöð tvö fyrir jólin sem ég þáði.

Mamma mín hefur verið tryggur áskrifandi að Stöð tvö árum saman, henni eru aldrei gerð nein tilboð. Tólfti hver mánuður frítt, er það í alvöru of mikið?

Við vorum hjá ónefndu tryggingarfyrirtæki. Í okkur hringir ung kona sem segist vera að mig minnir tryggingamiðlari. Hún býðst til þess að fara yfir tryggingarnar okkar og athuga hvort við getum fengið ódýrari tryggingar. Ég þigg það og hringi í mitt fyrirtæki og bið um að hún fái afrit af tryggingunum: "Á ég ekki bara að fara yfir þetta hjá þér og gera þér nýtt tilboð?" 

Af hverju erum við ekki verðlaunuð fyrir trygglyndi? Af hverju þurfum við sí og æ að leika nýja bráð fyrir fyrirtæki að næla í? Svo þegar er búið að krækja í okkur þá þá getum við átt okkur.

Þetta fer í taugarnar á mér. Ég nenni ekki að standa í því með ca. árs millibili að láta banka og tryggingafélög gera mér tilboð. Ég geri það af því ég vil ekki láta snuða mig. Hvernig væri nú að verðlauna trygglyndi og góða kúnna?

Klimt og konurnar

Fyrir aldamótin síðustu, áður en ég fór að vinna á geðdeildinni, vann ég í nokkra mánuði í e.k. mynda- og plakatabúð á Laugaveginum. Mér fannst það ágætt, hef alltaf haft gaman að myndum plakötum. Það er kannski ekki rétt að segja að þetta hafi verið plaköt, þetta voru svona vandaðri eftirprentanir. Svo var innrömmunarverkstæði á efri hæðinni.

Einhverju sinni vorum við eigandinn að ræða um myndir og ég segi henni að mér finnist ein myndin vera hálf klámfengin. 

Hún var ósammála mér og sagði, eins og merkilega margar konur af þessari kynslóð, að henni fyndist kvenlíkaminn miklu fallegri en karllíkaminn. (Ég aðhyllist gríska skólann í þessu.)

Hvað um það, fólk má vera ósammála. Nema hvað að stuttu seinna mæti ég til vinnu og þá er búið að ramma myndina inn og hengja upp á vegg. Ég tók því persónulega og sagði upp stuttu seinna.

Eftir þetta fór ég að kynna mér verkið og málarann. Eins og sennilega flestir hafa áttað sig á þá er þetta verk eftir Gustav Klimt og heitir Danae. 

Danáa þessi kemur úr grísku goðafræðinni. Hún var dóttir  Akrisíosar konungs í Argos. Akrisíos spurði véfréttina í Delphi hvort hann myndi ekki eignast son. Véfréttin sagði svo ekki vera hins vegar myndi hann eignast dótturson sem myndi drepa hann. Akrisíosi leist nú ekki vel á þetta svo hann lokaði Danaá inni, annað hvort í turni eða kjallara. Seifur sem alltaf var á höttunum eftir fallegum konum fréttir þetta og vill endilega líta á stúlkuna. Hún er svo kirfilega lokuð inni að ekki einu sinni guðirnir komast inn. Þá breytir Seifur sér í gullregn og rignir inn. Hann verður svo hrifinn af stúlkunni að hann barnar hana þar og þá.

Já, einmitt, hvar á ég að byrja? Stúlkan er sem sagt lokuð inni og Seifur breytir sér í gullregn (golden shower á ensku, ég mana ykkur að gúgla) og barnar hana án þess svo mikið að kynna sig. 

Klimt þessi sérhæfði sig í að mála erótískar myndir. En, eins og flestir vita, þýðir erótík almennt og yfirleitt berar konur. Hann er einn af þessum sem frelsaði kvenlíkamann. Það sem hins vegar er merkilegt (og sumum gæti þótt óþægilegt) að flestar beru konurnar hans Klimts eru annað hvort mjög syfjaðar eða beinlínis sofandi. Kvenlíkamanum er  stillt upp algjörlega passívum til áhorfs.

Frægasta mynd Klimts er Kossinn. Hún þykir mjög rómantísk og er til víðs vegar í ýmsum útgáfum.

Í bókinni um Klimt eftir Gottfried Fliedl segir að maðurinn og konan séu samofin í phallískri mynd. Maðurinn er ráðandi aflið í myndinni, hann tekur um höfuð konunnar og sveigir það að sér svo hann geti kysst hana á kinnina. Hún er algjörlega óvirk (passive.) Hún sýnir algjöra uppgjöf á hnjánum frammi fyrir manninum.

Hvar er ég?

Um aldamótin síðustu vann ég í um þrjú ár á nokkrum geðdeildum landspítalans. Á þessum tíma lærði ég þá dýrmætu lexíu að sjúklingurinn er eitt og geðsjúkdómurinn annað. Sjúklingur í maníu er ekki endilega sá sami og manneskjan sem ber sjúkdóminn dags daglega. 

Í minningunni þykir mér vænt um þennan tíma og minnist hans með hlýju. Ég lærði mikið og þroskaðist vonandi eitthvað. Stundum fæ ég nostalgíska þrá eftir sumrunum við sundin blá. Þá minnist ég fallegu konunnar sem sat við gluggann í reykherberginu og söng rámum rómi: Finnst þér Esjan ekki vera sjúkleg.

Ég vona að ég sé ekki að bregðast trúnaði þótt ég segi aðeins frá þessum tíma. Ég geri ráð fyrir að flestir viti að geðsjúkdómar geta verið illvígir og stundum fylgja miður skemmtilegir hlutir. Sjálf gekkst ég upp í því að vera hörkutól og geta gengið til flestra verka; ég þreif upp úrgang og ælu og plástraði eyðnismituð sár. Það var bara einu sinni sem ég þurfti frá að hverfa og á samstarfsmaður minn sem vann verkið ævarandi aðdáun mína. 

Svo kláraði ég námið og fór að kenna. Eitt sumarið vantaði mig pening og ákvað að fara í sumarvinnu á minn fyrri vinnustað. Þá brá svo við að eitthvað hafði breyst. Ég fór út að ganga með skjólstæðingi deildarinnar. Á miðri leið hóstaði hann eða snýtti myndarlegri horslummi í lófann, skoðaði stutta stund og henti svo frá sér í grasið við stíginn. Ég fékk hroll niður bakið. Þegar við komum inn sagði ég frá þessu á vaktinni. Í staðinn fyrir að hrylla sig eins og ég þá varð allt starfsfólkið mjög glatt. Hann hafði nefnilega hent slummunni frá sér en ekki stungið henni í vasann! Ég stóð bara þarna gapandi, hvar var ég eiginlega?

Þetta var augnablikið þar sem ég áttaði mig á að þessu tímabili í lífi mínu væri lokið. Svo var ég auðvitað inni á geðdeild.

Það hafa komið stundir þar sem þessi spurning kemur upp í hugann, ég litið í kringum mig og er ekki við Sundin blá.

Ein slík stund var í morgun þegar ég las erlendar fréttir.

Hvar er ég eiginlega?

Sannleikshallinn

Kona nokkur var ákærð fyrir líkamsárás. Kæran gegn konunni var síðar felld niður og gæti einhverjum dottið í hug að það eitt myndi nægja til að konan teldi sig hreinsaða af ákærunni. Svo er ekki. Hún hefur skrifað bók um málið, talað inn á hlaðvarp og fengið talsvert pláss á ljósvakamiðlum. Margir telja að það sé eðlilegt þar sem „báðar hliðar verði að heyrast.“

Það væri auðvitað ósköp þægilegt ef til væri einhver heilagur sannleikur en því miður er það ekki svo einfalt. Upplifun einstaklingsins skiptir máli. Ef einstaklingur upplifir eitthvað sem einelti t.d. þá er það einelti. Jafnvel þó svo að gerandinn hafi alls ekki meint það þannig. Það er vissulega sanngjarnt; einhver upplifir vanlíðan vegna einhvers þá ber að taka tillit til þess. (Nema auðvitað þegar það er verið að kynferðislega áreita konur, þá eru þær bara óþarflega viðkvæmar.) En þegar kemur að sakamálum þá skiptir ásetningur öllu máli. Ef viðkomandi ætlaði sér ekki að ræna/særa/drepa þá er það reiknað til refsilækkunar. Hins vegar held ég að flestallt ofbeldisfólk telji sig alls ekki vera ofbeldisfólk. Það telur sig væntanlega vera í fullum rétti annars myndi það ekki beita ofbeldi eða upplifi hegðun sína alls ekki sem ofbeldi. Þannig að þetta er alls ekki  einfalt.

Í samfélagssáttmálanum samþykkjum við að setja okkur undir vald dómstóla. Þá er til þess menntað fólk fengið til að vega og meta það sem er sagt og gert. En það sem við segjum er alls ekki alltaf í samræmi við það sem við gerum. Það er ekki nóg með að flestir upplifa sig alltaf í rétti þeir fegra líka hlut sinn. Það hefur örugglega enginn þá sjálfsmynd að hann sé lyginn og ómerkilegur ofbeldisseggur.

Vegna þessa er það nokkuð viðurkennt sem almenn sannindi að það séu tvær hliðar á öllum málum og einhvers staðar í miðjunni felist sannleikurinn.

En er það svo? Hvað ef önnur manneskjan segir fullkomlega satt og hin algjöra lygi? Þá erum við komin með talsverðan sannleikshalla, ekki satt? Þá er miðju „sannleikurinn“ mikli orðinn 50% lygi.

Auðvitað gætu báðar hliðar sagt meira en bara helmingssannleikann og þá fáum við væntanlega sannleikann út en með þessari aðferðafræði þá margborgar sig að ljúga því helmingnum er alltaf trúað, ekki satt? Sá sem segir sannleikann er samt dæmdur 50% lygari á meðan lygarinn er líka bara metinn sem 50% lygari. Það er miklu verra þegar sannleikurinn er dreginn í efa en að komast upp með lygina.

Ég hef enga lausn á þessu. Ég var bara að spekúlera…

Heimreiðin

Þessi færsla er tileinkuð "Sigurði Arnarssyni". Takk fyrir að hvetja mig áfram í baráttunni💓

 https://www.youtube.com/channel/UCmi0QUaycDSnSjnl6qmlcAQ?feature=em-comments

Rússnesk rúlletta?

Þann 19. des. sl. féll snjóflóð á veginn við Ljósavatn í Ljósavatnsskarði. Snjóflóðið var um 500 metrar og lokaði veginum í ca. 16 klukkutíma. Maðurinn minn og tveir synir okkar höfðu verið á Akureyri fyrr um daginn. Vegna jólainnkaupa voru þeir seinna á ferð en vanalega og komust ekki heim. Eyddu þeir nóttinni í góðu yfirlæti í Stórutjarnaskóla ásamt fleira fólki.

Ég er þakklát öllum góðum öflum að þeir voru heilir á höldnu. Á sama tíma spyr ég mig hvernig þetta gat gerst. Hvernig stendur á því að seint á árinu 2019 getur 500 metra snjóflóð fallið á hringveg 1 á Íslandi algjörlega óforvarendis?  Þetta er þekkt snjóflóðasvæði. Eru ekki til einhverjar græjur sem meta hættuna á snjóflóðum?  Einhverjar aðferðir til sjá fyrir líkurnar á snjóflóði?

Snjóflóðið komst í fréttir en lítil umræða skapaðist um það og lítill áhugi.  Eini maðurinn sem velti fyrir sér alvarleika málsins var Einar Sveinbjörnsson en hann setti eftirfarandi færslu á facebook:

Þetta er vissulega ekki mikil umferð en dágóð engu að síður. Kannski má líkja þessu við rússneska rúllettu, að líkurnar á að lenda í snjóflóði séu ekki mjög miklar! En það vill þannig til að ca. 20 börn á aldrinum 0.5-16 ára aka þennan veg tvisvar á dag flesta virka daga vetrarins. Annars vegar á leið í skólann sinn og svo aftur heim. Þar á meðal drengirnir mínir svo málið er mér talsvert skylt. Það snjóar og snjóar og mér líður ekki vel.

Þann 1. jan. sl. birti Dagbjört Jónsdóttir sveitarstjóri Þingeyjarsveitar Bréf til íbúa.  Get ég ekki skilið upplýsingarnar þar öðruvísi en svo að ekkert reglubundið snjóflóðaeftirlit sé á veginum á þessari stundu! Dagbjört og Halla Bergþóra lögreglustjóri á Norðurlandi eystra hafa nú báðar sent beiðni til snjóflóðavaktar Veðurstofu Íslands og til Vegagerðarinnar og óskað eftir reglubundnu snjóflóðaeftirliti á svæðinu. Dagbjört hafði áður sent inn slíka ósk en henni virðist hafa verið hafnað. Mér þætti gaman að vita hvaða forsenda var fyrir þeirri neitun í ljósi flóðsins þann 19. desember. 

Ég skora á snjóflóðavakt veðurstofu Íslands að hefja reglubundið eftirlit á veginum í Ljósavatnsskarði.

Áramótapistillinn

Það er þetta með lífið...

Ég fór á jólaball um daginn með fjölskyldunni. Við skemmtum okkur öll konunglega. Hring eftir hring í kringum sama jólatréið og sama staðnum. 

Ég ætla ekki að halda því fram að árið hafi verið auðvelt en vitiði, það var ekkert erfitt heldur. Tengdapabbi dó sem var erfitt en hann var að verða níræður með parkison inni á dvalarheimili svo hann var sáttur. Ég held honum líði miklu betur í Sumarlandinu með Tótu sinni.

Fyrsti kaffibolli dagsins er unaðslegur. Að fara út að ganga með hundinn er góð stund. Það er fólk í lífinu mínu sem ég elska og það elskar mig. Það er hamingjan.

Að ganga hring eftir hring. Syngja hástöfum með. Stundum klappa, stundum stappa. Snúa sér í hring. Að vera til. Þetta er allt frábært.

Gleðilegt nýtt ár og þakka liðið.