þriðjudagur, september 30, 2014

Ég er ekki fórnarlamb

Fórnarlamb er ljótt orð. Það er ljótt og það er skammarlegt að vera fórnarlamb. Aumingjalegt. Það vill enginn vera fórnarlamb. Og hafi það gerst þá má enginn vita það.
Ég er ekki fórnarlamb. Ég er ekki lögð í einelti. Það væri skammarlegt. Það væri hlægilegt. Ég er ekki aumingi.
Þegar ég sendi fyrirspurn um aðstoð vegna þess að mórallinn væri svo vondur, og lýsti honum lítillega, þá fékk ég svar þess efnis að þau tækju ekki á ,,svona konkret málum en hefurðu kynnt þér litteratúr um einelti á vinnustöðum?” Ég hristi bara höfuðið, hvað var eiginlega að þessu fólki? En ég kynnti mér reglugerðina um einelti á vinnustöðum og fleira til. Það var margt líkt.
Ástæða fyrirspurnarinnar var sú að mér leið illa. Án þess að ég vilji koma öðrum í vandræði þá leið öðrum illa líka. Ég man eftir samtali þar sem ég og viðmælandi vorum bara nokkuð hress af því að við: ,,höfðum fengið að vera í friði nokkuð lengi.” Nei, það er ekki í lagi.
Ég var búin að burtskýra andrúmsloftið á allan hátt: Vinnustaðurinn var smár og fór minnkandi. Það gat enginn verið öruggur um vinnuna sína. Hér er litla sem enga vinnu að hafa og uppsögn gat haft í för með sér langvarandi atvinnuleysi. Jafnvel brottflutning. Við svona aðstæður líður öllum illa. Heimsins besti yfirmaður og heimsins bestu vinnufélagar finna fyrir svona pressu. Það er ómögulegt að komast hjá því. Frekar þú en ég. Ég var aðflutt og skildi ekki menninguna. Þetta var smátt samfélag þar sem allir þekktu alla og þau gerðu bara ráð fyrir að ég vissi allt og kynni allt líka. ,,Við höfum alltaf gert þetta svona.” Þarna var unnið öðruvísi en á fyrri vinnustað og ég varð bara að átta mig á því. Ég gerði hlutina öðruvísi en þau. Ég gerði hlutina verr en þau… Það var ég... Ég var vanhæf… Ég reyndi að fela mig, læddist um. Reyndi að þóknast svo ég yrði ekki tekin á teppið. Var með stöðugan kvíðahnút í maganum.
En það var ekki ég. Þegar ég lýsti þessu fyrir vinum mínum og fjölskyldu þá fannst þeim þetta ekki í lagi. ,,Skrifaðu allt niður” sagði stéttarfélagsfulltrúinn í þriðja eða fjórða samtali ,,þetta er svo fljótt að gleymast.” Ég skrifaði niður.
Svo kom niðurskurðurinn og mér var sagt upp.
Ég sat heima hjá mér þann vetur og gerði lítið annað en að rifja upp og endurlifa síðustu 5 árin. Aftur og aftur. Seinna sagði fagaðili mér að ég hefði verið að ,,gera upp og vinna úr reynslunni.“
Kvíðahnúturinn var að rakna upp og vanlíðanin á undanhaldi en í staðinn var komin reiði. Þetta þurfti ekki að vera svona. Þetta andrúmsloft var ekki óhjákvæmilegt, þetta var ekki nauðsynlegt. Það þurfti ekki að brjóta niður faglegt sjálfstraust mitt. Já, ég varð reið. Ég var líka mjög reið út í sjálfa mig að hafa leyft þetta, að ég skyldi ekki segja eitthvað, gera eitthvað. Stöðva þetta. Ég var með bólgið skófar á sálinni sem hjaðnaði ekki. Fagaðilinn ráðlagði mér að gera ekkert. Ég væri aðflutt, ég myndi tapa þeim slag. Ég gerði ekkert. Ég var áfram reið.
Um jólin var mér boðið á sameiginlegt leik- og grunnskóla jólaball með barninu mínu. Ég gat ekki hugsað mér að mæta. Sem betur fer var vont veður og ballinu aflýst. Um vorið horfði ég á nýfædda barnið mitt og sá fram á 16 ára samskipti við þessa stofnun. Tilhugsunin var óbærileg.
Ég fékk fréttir af uppsögnum og mannaráðningum. Dómsmáli. Ég fékk fréttir af aðgerðaleysi í eineltismálum. Mér kom það ekki við. Ég beið bara eftir því að raunverulegir valdhafar sæju að eitthvað væri að. Þeir lokuðu augunum.
Ég fékk aðra vinnu. Mér leið ömurlega. Ég barðist við að skipta úr undirlægjugírnum en það var erfitt. Mitt faglega sjálfstraust var í molum.
Ég ákvað að ég yrði að ljúka þessum kafla í lífi mínu. Þetta gæti ekki og mætti ekki hafa vald yfir mér lengur. Ég hafði engu að tapa. Maðurinn minn gat misst snjómoksturinn en hann sagði að það yrði þá bara að hafa það. Ég birti bloggfærslu á mínu persónulega bloggi.
Ég var búin að skrifa þessa færslu margoft í mörgum myndum. Ég hafði skrifað hana sem alls konar bréf og alls konar formleg erindi. Ég sá ekki fram á að það hefði neitt upp á sig.
Ég vildi ekki benda á persónur því í raun held ég ekki að um eiginlegt einelti á vinnustað hafi verið að ræða. Ég held að þetta hafi verið ,,eitraður vinnustaður” (e. toxic workplace) þar sem e.k. samspil ótta um atvinnu, nándar og hefða hefur blandast svona illa saman.
Fyrir mér var þetta búið þarna. Ég hálfpartinn vonaði að færslan fengi ekki mikinn lestur en hún fékk einhverja dreifingu og yfir 800 heimsóknir.
Eftir áramótin birtist hún, án minnar vitundar, í fjölmiðli. Ég veit að hún vekur athygli. Það talar samt enginn fulltrúi ráðandi afla við mig um færsluna. Það hefur enginn samband. Það fannst engum ástæða til að ræða við mig um það sem þar kom fram. Ég hitti valdhafana á reglulegum fundum. Ekki orð. Bara opinber yfirlýsing í næsta blaði.
Ég ákveð að taka slaginn. Hann vindur upp á sig. Loksins er hringt. Þá er verið að reyna að hanka mig. Ég er vænd um lygi. 
Ég vissi að valdaklíkan myndi slá til baka.  Það kom mér ekki á óvart. Það kom mér hins vegar mjög á óvart hvaðan það kom. Fullyrðingarnar eru furðulegar. Útreikningar á valdi minnihlutafulltrúa þeir undarlegustu sem ég hef séð.  Samúðin öll hjá valdhöfunum. Aumingja þeir.
Ég fylgist agndofa með þórðargleði lesenda sem fagna og læka í hundraðatali að samherji minn stingi mig í bakið. Fólk sem hefur verið gengið fram hjá við stöðuveitingar fagnar þessum skrifum. Gamlir nemendur sem voru lagðir í einelti alla sína skólagöngu fagna boðskapnum.  Hafði fólk logið að mér? Fagaðilinn lækar skrifin.
Ég vissi að ég fengi ekki stuðning. Það kom ekki á óvart. En þetta kom á óvart. Ég hendi þessu fólki út af fésbókinni minni. Ég þarf þá ekki að horfa upp á þetta.
Þið megið alveg fyrirlíta mig.  Það er allt í lagi. Miklu betra en sjálfsfyrirlitningin.
Ég er ekki fórnarlamb.



laugardagur, september 27, 2014

Hægar og hljóðar en gagngerar breytingar



http://www.ljosmyndakeppni.is/

Í flestum framhaldsskólum landsins er nú verið að ræða, ef ekki ákveða, að stytta nám til stúdentsprófs. Hvernig á því stendur er hins vegar óljóst Engin lagasetning frá Alþingi, nema aukið svigrúm í nýjustu lögunum, engin sérstök umræða, ekkert samráð, bara skilaboð frá menntamálaráðherra.

Menntamálaráðuneytið hefur ekki sent stjórnendum framhaldsskólanna bein fyrirmæli um styttingu námsins, en ráðuneytið staðfestir að styttingin hafi verið rædd á fundum með skólameisturum, auk þess sem vilji stjórnvalda komi fram í námskrá, Hvítbók menntamálaráðherra og fjárlögum næsta árs. ruv.is

Nú hefur þessi umræða verið í gangi í u.þ.b. 10 ár. Ef það eitt að umræða sé í gangi langtímum saman án niðurstöðu nægir til breytinga þá ættum við að vera löngu gengin í ESB og búin að sameina skóla í Þingeyjarsveit. Svo er þó ekki. Enda þykir almennt viðkunnanlegra að fólk ræði sig að einhverri niðurstöðu og jafnvel að einhver meirihluti sé sæmilega sáttur við niðurstöðuna.

Nýlega framlagt fjárlagafrumvarp styður við markmið Hvítbókar um skerðingu náms á framhaldsskólastigi og takmarkað aðgengi. Enn er skorið niður til framhaldsskólans og gert ráð fyrir 5% fækkun nemenda.
Svo virðist sem menntamálaráðherra sé þegar búin að taka ákvörðun um meginbreytingar á íslenska framhaldsskólastiginu. Slík ákvörðun hefur verið tekin í einhverju bakherberginu og óljóst hverjir voru þar viðstaddir. Að minnsta kostir var þar enginn fulltrúi Kennarasambands Íslands. Guðríður Arnardóttir.

Helsta röksemd styttingarinnar hefur verið samanburður við nágrannaþjóðir. Hjá nágrannaþjóðunum hefur námsárið verið lengra enda er nú stefnt að því að skólaárið verði 10 mánuðir.

Á Íslandi hefur skapast hefð fyrir styttra skólaári en tíðkast hjá nágrannaþjóðum okkar. Orsök þessa má m.a. rekja til þátttöku barna og unglinga í lífi og störfum samfélagsins sem þurfti á starfskröftum þeirra að halda um sauðburðinn, við heyannir og í ýmsum störfum tengdum fiskveiðum. Menntamálaráðuneytið.

Ráðuneytið talar um sauðburð og heyannir en það er vissulega löngu liðin tíð. Hins vegar byggjum við talsvert á ferðamannaþjónustu núorðið og hún þarfnast þessara starfskrafta. Persónulega finnst mér nemendur vinna of mikið og vorkenni ferðaþjónustuaðilum lítið. Finnst hins vegar rétt að þessi punktur fljóti með.
Verði námsárið lengt samfara árastyttingunni (eða eininganiðurskurði) þá er þetta auðvitað hið besta mál. Þá erum við ekki að tala um niðurskurðaraðgerð í sparnaðarskyni heldur faglegt svar við kalli tímans.
Hins vegar hefur sá lúmski grunur læðst að konu að um sparnaðaraðgerð sé að ræða og kemur þar tvennt til:
  • Hugmyndin kemur fram í tíð menntamálaráðherra Sjálfstæðisflokksins og er nú keyrð í gegn af ráðherra Sjálfstæðisflokksins. Hugmyndafræði flokksins gengur út á að minnka ríkisumsvif.
  • Í síðustu samningalotu framhaldsskólakennara og ríkisins kom fram að launin gætu hækkað ef námið yrði styttra.
Það er nokkuð rökrétt að því færri kennarar sem eru við störf því stærri verði hver sneið kökunnar og virðist forysta kennara hafa veitt því þegjandi samþykki sitt. Hitt er annað mál að reynslan sýnir að kakan verði bara minnkuð í framtíðinni svo svona samningar eru skammgóður vermir.
Hvað varðar kall tímans þá veit ég ekki vel hvaðan það kall kom né hvers vegna enginn heyrði það nema Sjálfstæðisflokkurinn. Krafan um styttinguna kom ekki innan frá, fagfólk skólanna hafði ekki séð, og sumt ekki enn, þetta óþarfa ár sem flæktist fyrir og stóð allt og öllum fyrir þrifum.

Stúdentsprófið er aðgöngumiði inn í háskóla. Sú umræða hefur heyrst að stúdentar séu ekki nægilega vel undirbúnir nú þegar. Sífellt bætast við deildir sem láta nemendur þreyta inntökupróf til að komast inn. Hvernig stytting náms samræmist þessari staðreynd er illskiljanlegt.
Þá hlýtur líka að liggja ljóst fyrir að framhaldsskólinn mun gera meiri kröfur til grunnskólans um undirbúning nemenda.

Grunnáfangarnir eigi að færast niður í grunnskólann þar sem það hefur sýnt sig að það er mikil endurtekning milli skólastiga á Íslandi. vísir.is

Hér er því um ræða breytingar sem snerta fleiri en bara starfsfólk og nemendur framhaldsskóla og væri gaman að heyra frá fleiri aðilum.

fimmtudagur, september 18, 2014

Helvítis jákvæðni fasisminn


Ég verð að segja það eins og er að þessi helv... jákvæðni- og fyrirgefningarfasismi er orðinn alveg rosalega þreyttur.
Ég sé bara nákvæmlega enga ástæðu til þess að líta á björtu hliðarnar á helvíti eða fyrirgefa skítaframkomu. Nákvæmlega enga. Samt er alltaf verið að segja mér að gera einmitt það. Stundum vinir og vandamenn en aðallega samfélagið og einhverjir spekingar sem vilja að ég kaupi af þeim helvítis jákvæðniboðskapinn. „Vertu hress!" ,,Þetta er ekki svo slæmt." ,, Þetta er allt í höfðinu á þér." ,,Þú ákveður hvernig þér líður.“  Takk fyrir það. Ég vil ekki endilega vera neikvæð en ég vil ekki heldur vera eitthvert ginningarfífl. Það er líka grundvallar munur á neikvæðni og gagnrýni.

Það má svo sem alveg segja það að þessi helvítis jákvæðni- og fyrirgefningarfasismi byggist á eigingirni og sjálfselsku. Þetta gengur jú allt út á það að „mér“ líði betur. Ef ég fyrirgef skítapakki sem hefur komið illa fram þá líður mér kannski eitthvað betur. Ég sé það ekki reyndar. Ég skil ekki af hverju mér ætti að líða eitthvað betur með það að vera dyramotta. Það er þessi hugmynd að sleppa takinu, láta ekki eitthvað eitra líf sitt. Að fíla það að láta sparka í sig. Ég hef prufað þetta dyramottudæmi. Það er ömurlegt.

Hins vegar held ég ósköp einfaldlega að þetta snúist ekkert um mína líðan. Ég held að þetta snúist um líðan annarra, nánar til tekið skítapakksins.
Það að vera jákvæð og fyrirgefa snýst um að sætta sig við eitthvað. Sætta sig við skítlega framkomu. Sætta sig við óréttlæti og lifa í voninni að eitthvað breytist af sjálfu sér. Ef ég brosi bara nógu mikið, ef ég fyrirgef bara nógu mikið þá munu góðir hlutir gerast.
En það virkar ekki þannig. Á meðan ég brosi eins og fífl og fyrirgef öllum allt og lifi í voninni þá er annað fólk að lifa í vellystingum praktuglega. Og það fólk brosir ekki heimskulegu brosi nytsama sakleysingjans. Nei, það fólk hlær hæðnislega á meðan það stingur almúgann í bakið og misskiptir gæðum jarðar.



Bréf til bankanna

Háæruverðugu lánveitendur. Nú er ég bara venjulegur launþegi á Íslandi. Ég er ekki fædd í rétta ætt, ekki gift inn í rétta ætt og styð ekki ...