True Detective - True Misogyny

Ég hef lengi verið svag fyrir Suðurríkjum Bandaríkjanna. Ekki þeim raunverulegu auðvitað, aldrei komið þangað, heldur þessari ímynd sem er gefin í ævintýraheiminum. Steiktir, grænir tómatar, Steel Magnolias og Forrest Gump eru uppáhaldsmyndir. Suðurríkjarokk þykir mér skemmtilegt, Sweet home Alabama alltaf gott. Svo er það auðvitað trúin, kántríið og „the drawl“ sem sameinast allt í hinum goðumlíka Johnny Cash.

Eins og komið hefur fram áður þá hef ég líka morbid fascination. Svo núna í sumarfríinu fannst mér kjörið að verða mér úti um True Detective til að stutta mér stundirnar.

Þetta lofaði góðu, það var allt til staðar. Suðurríkin, drungi, raðmorðingi, symbolismi, Matthew McConaughey sem ég hef alltaf verið skotin í. Heimspekilegar pælingar, sem við Gummi afgreiddum nú reyndar í kjallaraherberginu yfir rauðvíni (öllu sem flaut, en whatever) hér í fyrndinni. Ég samsama mig miklu meira með lífsnautnamanninum núna og finnst það fyndið.

En, það er eitt sem truflar mig alveg óskaplega. Núna er ég búin að horfa á fjóra þætti og það er engin kona í þáttunum. Jú, jú, það er vissulega „fórnarlambið“ og „eiginkonan“ og „viðhaldið“ og „mellurnar“ og berar konur út í eitt. Það eru kvenímyndir þarna og brjóst og rassar. En það er engin kona. Og það er ömurlegt.

... which, for all its gripping, gorgeous imagery and brain-invading writing, has thus far failed to present viewers with a single complex female character ...

Það er ömurlegt í mynd þar sem ung kona hefur verið drepin, fyrir nákvæmlega það eitt að vera kona, og er stillt upp til sýnis í dauða sínum,  séu konur kyn- og hlutgerðar út í eitt. Ung kona er drepin og stillt upp nakin til sýnis. Í næstu senum er svo ungum konum stillt upp nöktum til sýnis á súlum. Þær eru að vísu lifandi en þær eru alveg jafn hlutgerðar og fórnarlambið. Þær skipta nákvæmlega engu máli fyrir söguþráðinn, þær eru aðeins og eingöngu til sýnis.

Eiginkonan er í sinni týpísku rullu; „Við þurfum að tala saman.“ Viðhaldið í sinni týpísku rullu; „Þú getur ekki farið svona með mig!“

Eina manneskjan sem hefur komið inn á stöðu kvenna er mellumamman. Auðvitað, af öllum.

Jan: Girls walk this Earth all the time screwin' for free. Why is it you add business to the mix and boys like you can't stand the thought? I'll tell you. It's cause suddenly you don't own it the way you thought you did.

Hins vegar er það alveg þreytandi leiðinleg klisja að konur séu „sjálfstæðar“ og „sterkar“ með því að selja líkama sinn. Afsakið á meðan ég æli. Auk þess er það ekki stúlkan sem „owns it“ heldur mellumamman sem gerir hana út.

Karlremban er svo ýkt og yfirgengileg að mér hefur dottið í hug eins og Willa Paskin að það sé gert viljandi. Það breytir hins vegar engu um það að með þessari hefðbundnu sýn sinni á kvenímyndina þá ýta þættirnir undir og viðhalda þessum helv.. steríótýpum.

Auk þess þá eru karlar í aðalhlutverkum. Það eru fleiri karlar í áberandi aukahlutverkum og fá þ.a.l. meiri pening og möguleika á að verða frægari. Stelpurnar sem eiga brjóstin og rassana fá líklega ekki mjög há laun fyrir utan að sjaldnast sést nú í andlitin á þeim.

Maggie Gyllenhaal opnaði nýverið á aldursfordóma gagnvart konum í Hollywood. Eitthvað sem við höfum öll vitað lengi svo sem. Þegar hún var 37 ára var hún „of gömul“ til að vera ástarviðfang fyrir 55 ára gamlan karlleikara.

Woody Harrelson leikur Marty Hart. Woody er fæddur 1961. Michelle Monaghan sem er fædd 1976 leikur eiginkonuna og Alexandra Daddario sem er fædd 1986 leikur viðhaldið. Smá kventengdir aldursfordómar, svona?

Það hefur verið kynlífsatriði með þeim báðum þar sem þær eru sýndar naktar en Woody ekki. Hann heldur sér í þokkalegu formi þótt hann sé ekki sérstaklega fríður. Mér hefur líka alltaf fundist furðulegt hvernig karlpersónur í Hollywood geta gert það í nærbuxunum.

Ég veit að konur eru stöðugt hlutgerðar í í fantasíuheiminum eins og raunveruleikanum en ég hef aldrei fundið það jafnsterkt og núna. Kannski vegna þess að konur eru farnar að láta í sér heyra. Allt í einu blastarkvenmannsröddin út í heiminn. Og hún segir: „Við erum til. Við finnum til. Við eigum okkur líf og erum ekki skrautmunir í lífi karla, bíómyndum karla, fantasíuheimi karla. Við erum einstaklingar.“

Það það sem er svo vont í True Detective. Það er ung kona drepin og hún skiptir engu máli. Það hafa fleiri ungar konur verið drepnar og þær skipta engu máli. Sá sem skiptir máli er karlinn sem drap þær.  Og hinir karlarnir eltast við karlinn sem hatar konur. Karlar sem koma illa fram við konur og hlutgera þær líka. Þetta er leikur fyrir þeim, leikur sem sýnir hver er klárastur. Þetta er karlaheimur og mikið djöfull er þetta orðið alveg viðbjóðslega þreytandi.

Femínískt kynlíf

Fyrir einhverju síðan las ég þá fullyrðingu hjá andfemínista sem var einhvern veginn í þá veru að kynlíf væri sóðalegt* og við femínistarnir yrðum bara að sætta okkur við það.  Nýverið gerðist svo tvennt: Páll Vilhjálmsson skrifaði pistilinn Vont kynlíf er ekki nauðgun – strákasjónarhorn og ég rakst á gamla uppáhalds bók á netinu.

Strákur

Núna ætla ég að rekja þetta saman.

Mér þykir alveg gríðarlega sorglegt að fólk upplifi kynlíf sem sóðalegt og verði bara að sætta sig við það. Kynlíf er frábært, það er gott og það er m.a.s. stundum fallegt. Það getur líka alveg verið sóðalegt ef fólk vill það en það á aldrei nokkurn tíma að sætta sig við eitt eða neitt í kynlífi.

Páll segir í athugasemd við athugasemd við grein sína að:

Kynlíf er í grunninn dýrsleg hegðun sem þjónar þeim tilgangi viðhalda stofninum.

Það má svo sem vel vera en við erum nú komin ansi langt frá okkar dýrslega grunni. Ef við ætluðum að halda okkur við þessa skilgreiningu þá eiga auðvitað allar konur sem komnar eru úr barneign að vera skírlífar. Allir einstaklingar sem eru ófrjóir. Allir samkynneigðir, allir á getnaðarvörnum...

Nei, Páll, mannskepnan lífir kynlífi aðallega sér til gleði og unaðar. 

Sex is fun

Einhverra hluta vegna virðast margir halda að kynlíf sé bara fyrir ungt og flott fólk og yfirleitt snúast um vald. Sérstaklega þó um það að karlmenn taki það sem þeir vilji. Við þekkjum öll muninn á því „að taka“ og „vera tekin/n“ ekki satt. Sem er ömurlegt viðhorf.

Því miður skín mjög skært í þetta viðhorf í grein Páls.

Allir sem stundað hafa kynlíf, og hér er átt við valfrjálsu gerðina, vita að kynlíf er margrætt.

Páll, allt kynlíf er valfjálst. Ef það er ekki valfrjálst þá er það nauðgun.

Ef Guðbjörg vill vera viss um að drengirnir hennar meiði aldrei í kynlífi er gelding nærtækt úrræði.

Mig langar beinlínis að gráta. Að einhver skuli virkilega trúa því að karlmenn hljóti að meiða í kynlífi á þann hátt að misskilja megi sem nauðgun er þyngra en tárum taki. Auðvitað geta þeir meitt óvart eins og konur geta meitt mennina sína óvart en ef það má „misskilja“ það sem nauðgun þá erum við að tala um eitthvað allt annað.

 

Það er nákvæmlega þar serm hnífurinn stendur í kúnni; Þessi undarlega afneitun mjög margra á því að grundvallarforsenda kynlífs er unaður.

Ég ætla að segja þetta aftur: UNAÐUR.

Og það sem meira er, það mega allir lifa kynlífi: ungt fólk og gamalt, feitt og mjótt, samfélagslega

The Beautiful Rafaela

viðurkennt fallegt og ekki ekki samfélagslega viðurkennt fallegt. Það leiðir okkur að bókinni góðu.

Þegar ég var í barnaskóla var til „dónabók“ á bókasafninu. Hún sýndi hvernig börnin verða til. Okkur fannst þetta gríðarlega spennandi en það sem meira var, bókin sagði okkur hvernig hlutirnir eru. Um daginn fann ég svo bókina á netinu en með hinum undarlegustu formerkum; The Most Horrific Kids Book Published Will Leave You Feeling Uneasy.

Svo er farið í hverja myndina á fætur annarri með athugasemdum.

Strax í byrjun er talað um að persónurnar séu „creepy“. Hvað er svona voðalega krípi veit ég ekki. Mér dettur helst í hug að þær séu ekki nógu flottar.

Þegar tilvonandi foreldrar hafa samfarir þá eru hlutirnir skyndilega orðnir „skrítnir.“

Bókin heitir Hvernig barn verður til. Á síðunni á undan eru persónurnar naktar, sem var rosalega vandræðalegt. Veit maðurinn ekki hvernig börnin verða til? Eða er það gamli, góði trúboðinn sem er svona skelfilegur? Eða er ímyndin um tiltölulega eðlilegt fólk að stunda  tiltölulega eðlilegt kynlíf svona hrikalega ógnvekjandi? Ég er hrædd um að það sé málið.

Hagsmunaaðilar hafa ákveðið að þeir hafi einkarétt á kynlífi. Við þurfum að vera ung, mjó, sæt og sexí til að geta notið kynlífs. Hugsið ykkur allt sem er hægt að selja okkur þegar við erum orðin sannfærð um þetta. Snyrtivörurnar, megrunarvarningurinn, líkamsræktin.

Svo af því við stöndumst ekki þessar kröfur og erum feimin og vandræðaleg og höfum ekkert kynferðislegt sjálfstraust þá er hæg að selja okkur kynörvandi, kynlífshjálpartæki og kynlífið sjálft ef út í það er farið. Allir græða. Nema við, auðvitað.

Gott fólk.

Kynlíf er gott og frábært. Líkaminn er góður og frábær og fallegur hvernig sem hann er. Njótið þess að vera til njótið hvers annars. Og umfram allt, njótið kynlífs.

*Ég veit hver sagði þetta en finn ekki pistilinn.

**Ekki of ungt samt, auðvitað.

Vinsamleg tilmæli til nýja skólastjórans

Velkominn til starfa. Ég vona innilega að þú verðir farsæll í starfi en ég skal viðurkenna að ég er ekki full bjartsýni.  Það er ástæða fyrir því að þú ert í þessu starfi. Þér ætti að vera sú ástæða ljós.

Þá skil ég engan veginn hvernig hægt er að rökstyðja það með málefnalegum hætti að aðstoðarskólastjórastaða sé lögð niður þegar hægt er að búa til aðstoðarskólastjórastöðulíki strax á eftir. Ég vona að um þann rökstuðning verði beðið með formlegum hætti.

Hitt er annað mál að þú sýndir sveitarstjórninni fingurinn og hún lýsti yfir fullum stuðningi við þig samt svo kannski er einhver töggur í þér. Það má vona.

Það er eitt sem mig langar að biðja þig um. Viltu vinsamlegast fara vel yfir eineltismál í skólanum. Einelti hefur því miður verið vandi í Hafralækjarskóla. En honum hefur verið afneitað. Kallaður eitthvað annað eins og stríðni eða eitthvað þvíumlíkt. Það breytir engu um þá staðreynd að sumir nemendur skólans hafa upplifað mikið einelti. Og upplifa enn mikið einelti. 

Áður en ég verð sökuð um niðurrifsstarfsemi og hvaðeina þá vil ég benda á að ég er alveg jafnsek og aðrir sem unnið hafa í skólanum. Ég var sannfærð um á þeim tíma sem ég vann þarna að ekkert einelti væri í skólanum. Viðhorfið var á þá leið að einn nemandinn væri t.d.bara ,,veiklundaður" á meðan annar ,,hafði ekki mikla félagsþörf." Þessir nemendur og fleiri frá sama tíma hafa komið fram og talað um einelti. Það er ekki upplifun okkar fullorðna fólksins* sem skiptir máli heldur upplifun barnanna. Ef þau upplifa einelti þá er það einelti. 

Þá vil ég einnig taka fram að ég álasa starfsfólki ekki fyrir að taka ekki eftir eineltinu. Það er mjög lúmskt og dulið. Þá eru þolendur eineltis iðulega sannfærðir um að þeir beri sök á eineltinu og segja ekki frá. Hins vegar álasa ég fólki fyrir að taka ekki á einelti þegar frá því er sagt.

Ég bið þig lengstra orða að athuga málið. Ef mér skjátlast þá er það bara fínt. Ef ekki viltu þá í guðanna bænum taka á því.

*Mig langar að benda hér á rannsókn Muzafer Sherif sem sýnir að fólk aðhyllist smám saman skoðun hópsins í stað eigins mats.

Sambærilegt starf

Þar sem nokkur umræða hefur spunnist um rétt einstaklinga til starfstilboða langar mig að leggja orð í belg.

Þegar mitt starf var lagt niður 2010 stóð á þeim pappír sem ég fékk í hendur að ég hefði rétt til biðlauna, sem ég þáði, og að ég nyti forgangs í sambærilegt starf á vegum sveitarfélaga ef slíkt losnaði. Nú hef ég ekki haldið sérstaklega upp á uppsagnarbréfið, undarlegt nokk, en hægt er að sjá í Fundargerð fræðslunefndar frá 10.6.2013 að sama gilti um annan kennara.

Nú er það ákveðið sjónarmið að vinna sé vinna. Hitt er annað mál að það er lítið réttlæti í því að einstaklingur sem hefur unnið sig upp í starfi og staðið sig vel skuli þurfa að sætta sig við minni ábyrgð, lægri laun og, já, að lækka í virðingarstiganum fyrir engar sakir aðrar en þær að starfið hans er lagt niður. Að því gefnu að hann fái starf áfram.

Nú getum við haft hvaða skoðun á því sem við viljum. Mér fannst það t.d. fullkomlega skiljanlegt þegar þá menntaðasti starfsmaður og deildarstjóri stofnunar hér í sveit afþakkaði ræstingarstarf við sömu stofnun í kjölfar niðurlagningar starfs. Margir voru ósammála mér og hneyksluðust því: „honum var jú boðið starf.“*

Löggjafinn og dómsvaldið eru hins vegar þeirrar skoðunar að einstaklingur eigi rétt sambærilegu starfi, sé það í boði, og má finna marga dóma og úrskurði þar að lútandi.

Því þykir mér það bæði sorgleg og ósanngjörn umræða að einstaklingur sem hafnaði starfi sem ekki var sambærilegt við hið fyrra eigi þ.a.l ekki rétt á sambærilegu starfi þegar það býðst.

*Svona fékk ég söguna frá fyrstu hendi. Það má vera að ég sé auðtrúa en mér þykir eðlilegt að trúa því sem fólk segir mér af högum sínum.

Áríðandi skilaboð til grunnskólakennara landsins

Nú hafa kennarar aldeilis lent í niðurskurði og hagræðingaraðgerðum með sameiningum skóla og niðurlagningu starfa. Þótt kennarar séu starfsmenn sveitarfélaga þá hafa Lög um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins nr. 70 frá 1996 verið látin gilda um þá sem misst hafa starf sitt.

34. gr. Nú er embætti lagt niður og skal þá embættismaður jafnan halda óbreyttum launakjörum er embættinu fylgdu í sex mánuði frá því að hann lét af starfi, ef hann hefur verið í þjónustu ríkisins skemur en 15 ár, en ella í tólf mánuði, enda hafi hann þá ekki hafnað öðru sambærilegu starfi, óháð því hvort það er á vegum ríkisins eða annars aðila.
Nú tekur maður, er launagreiðslna nýtur skv. 1. mgr., við starfi í þjónustu ríkisins eða annars aðila áður en liðinn er sex eða tólf mánaða tíminn, og skulu þá launagreiðslur samkvæmt þessari grein falla niður ef laun þau er nýja starfinu fylgja eru jöfn eða hærri en þau er hann naut í fyrra embætti. Ef launin í nýja starfinu eru lægri skal greiða honum launamismuninn til loka sex eða tólf mánaða tímabilsins.

Síðastliðinn vetur var tekin sú ákvörðun hér í Þingeyjarsveit að sameina tvær starfsstöðvar Þingeyjarskóla á einum stað. Í kjölfarið misstu nokkrir kennarar vinnuna.* Í stað þess að notast við lög nr. 70/1996 og borga biðlaun var gerður starfslokasamningur við skólastjórann, annan (ef ekki báða?) aðstoðarskólastjórann og fjóra kennara. Þetta er mikilvægt; 

það er komið fordæmi fyrir því að gerðir séu starfslokasamningar við kennara.

Nú veit ég ekki hvernig starfslokasamningunum er nákvæmlega háttað nema það sem ég les í fréttamiðlinum okkar en eftir því sem þar segir þá skerðast greiðslur ekki þótt viðkomandi fái vinnu annars staðar.

Samkvæmt staðfestum heimildum 641.is eru ákvæði í starfslokasamningum amk. tveggja kennara við Litlulaugadeild Þingeyjarskóla, um að jafnvel þó að þeir fái vinnu áður en starfslokasamningurinn rennur út, skerðast greiðslurnar sem samningurinn kveður á um til kennaranna ekki. Og það jafnvel þó svo að þeir fái vinnu hjá Þingeyjarsveit, sem er sú sama Þingeyjarsveit og greiðir þeim laun samkvæmt starfslokasamningum. 

Þeta er afar mikilvægt því skv. 34. laga 70/1996 skerðast launagreiðslur ef launþeginn fær aðra vinnu. Hér er því um (mögulega) mikla kjarabót að ræða og ber að fagna framtaki Þingeyjarsveitar.

Mig langar þó að benda á að ég hnýt um setninguna: "Misjafnt er hve langir starfslokasamningarnir eru, en þeir eru frá fjórum upp í tólf mánuði í tilfellum kennaranna samkvæmt heimildum 641.is." Þarna virðist alla vega einn starfslokasamningurinn einungis gilda í fjóra mánuði en skv. gr. 34 laga nr. 70/1996 er biðlaunaréttur 6 mánuðir hið minnsta. En fólk verður auðvitaða að passa sig á því sjálft að semja ekki af sér.

Atvinna fyrir alla.

Þá gengur Þingeyjarsveit fram fyrir skjöldu með öðru góðu fordæmi sem vert að fagna. 

Eins og áður segir þá hefur verið niðurskurður og hagræðingar í rekstri grunnskóla út um allt land. Kennarar hafa misst vinnu sína þar sem ekki hefur verið næg kennsla fyrir alla. Hins vegar hefur Þingeyjarskóli nú ákveðið í samráði við sína yfirmenn að kennsla sé ekki forsenda ráðningar inn í skólann. Fyrrverandi skólastjóri hefur verið ráðinn aftur við skólann sem verkefnis- og teymisstjóri án kennsluskyldu.

Þann dag var fráfarandi skólastjóri ráðinn til eins árs í 50% stjórnunarstöðu sem verkefnastjóri hjá Þingeyjarskóla og á samkvæmt heimildum 641.is, að vera teymisstjóri yfir 4-7. bekk, án kennsluskyldu. Hann á auk þess að vera staðgengill skólastjóra þegar hann er ekki við.

Ég hélt reyndar að stjórnendur í fámennum skólum hefðu kennsluskyldu en það gleður mig ákaflega að skjátlast í því efni. Þetta opnar á óendanlega möguleika. Nú þarf engin/n með kennsluréttindi að sitja atvinnulaus heima í héraði. Hægt er að ráða fólk inn sem verkefnisstjóra án kennsluskyldu yfir hinu og þessu. Í fljótu bragði dettur mér í hug t.d. verkefnisstjóri yfir námsefni sem má brjóta niður í námsefni eftir námsgreinum, verkefnisstjóri yfir frímínútum, útileikjum, samkomum ofl ofl. Ég sé heldur enga ástæðu til þess að aðrir teymisstjórar séu með kennsluskyldu, þar eru strax komnar nokkrar stöður í viðbót. 

Með þessu framtaki sínu hefur Þingeyjarsveit ekki einungis tekið stórt skref fram á við til að bæta kjör kennara heldur einnig að búa til hálaunastöður á landsbyggðinni.

Frábært framtak.

*Annað starfsfólk hefur væntanlega einnig misst vinnu en þessi færsla lýtur að réttindum kennara.

Besti vinur aðal

Lengi getur vont versnað.

Miðað við þetta er ekki hægt að draga neina aðra ályktun en að fráfarandi skólastjóri verði á einu og hálfu kaupi næsta starfsár við Þingeyjarskóla.