fimmtudagur, júlí 02, 2015

Tarzan



Fallegi pabbi minn.
Þegar ég var krakki þá var ég talsverður lestrarhestur. Las í gegnum Vippa, Grím grallara, Fimm-, Dularfullu- og Ævintýrabækurnar. Einhvern tíma, man ekkert hvernig það kom til, þá fór pabbi að tala um Tarzan bækurnar og að hann og bróðir hans hefðu átt þær í gamla daga. Sammæltumst við um að reyna að ná þessum bókum. Ég man ekki hvort við gerðum okkur sérstaka ferð eða hvort fjölskyldan fór bara í heimsókn á Skólavörðustíginn til afa og ömmu. Hvernig sem það vildi til þá fórum við pabbi einn daginn í gegnum kassa í kjallaranum. Við vorum of sein, frændur mínir höfðu náð í góssið.
Einhverju seinna fór Siglufjarðarprentsmiðjan að gefa út Tarzan blöð. Ég safnaði þeim auðvitað eftir bestu getu. Síðan minnkaði áhuginn eitthvað og blöðin voru falin ofan í sængurfataskúffu. Það vildi nú ekki betur til en skúffan var opin að aftanverðu og Jósefína kattardrottningin okkar komst í blöðin og brýndi á sér klærnar. Ég hefði getað grátið þótt rúmlega tvítug væri á þeim tímapunkti. Tapaði m.a. eintakinu af fyrsta blaðinu. Fyrir tíu árum voru Tarzan blöðin seld í bunkum á bókamarkaði í Perlunni. Ég stóðst auðvitað engan veginn mátið og bætti mér upp tapið og meira til. Nema fyrsta eintakinu, auðvitað.
Nú hafa Tarzan blöðin verið á ákveðnu flandri í húsinu en fengu svo stað í hillusamstæðunni hjá eldri drengnum.
Nýverið erum við mæðginin að fara í gegnum herbergið hans. Ég er aðallega að fjarlægja hluti sem við foreldrarnir höfum geymt inni hjá honum því nú er hann orðinn það stór að mér þykir eðlilegt að herbergið hans sé einmitt það, herbergið hans. Þarna stend ég í tröppunni og er að teygja mig í tímaritaboxin með Tarzan blöðunum þegar drengurinn spyr hvað þetta sé.  Hálffimmtuga móðirin hikar aðeins og svarar svo: „Þetta eru Tarzan blöðin mín. Vilt þú.... kannski... eiga þau?“ „Já!“ hrópar drengurinn, yfir sig ánægður, og lagðist svo yfir blöðin. Þetta með eðlukarlinum er alveg uppáhalds. Hann búinn að segja mér söguna nokkrum sinnum og leika m.a.s. leikrit upp úr því.
Ég hef óneitanlega gaman að þessu. En mikið syrgi ég að afi hans skuli ekki hafa lifað til að segja honum frá Tarzan.

fimmtudagur, júní 25, 2015

Nokkrir dagar í lífi bænda

Hér á Hálsi eru tveir bændur, Marteinn maðurinn minn og Hólmar bróðir hans.

Bændurnir Hólmar og Marteinn.

Almennt vinna þeir tólf tíma á sólarhring en núna á hábjargræðistímanum koma þeir varla inn í hús. Það er ekkert einsdæmi, flestir bændur þurfa að vinna svona. Það þarf að gefa tvisvar á dag (nema á sumrin) og mjólka tvisvar á dag. Alla daga, alltaf. Um helgar og jól og áramót.

Meistari og lærlingur, í haust.

Mjólkurbásinn.

Þar sem veturinn dvaldi lengi við hafa vorvekin dregist en það þarf að gera túnin klár. Sum þarf að plægja, sá grasi og valta, önnur þarf bara að slóðadraga og bera á. Það þarf sem sagt að fara yfir túnin aftur og aftur og aftur....

Hluti af túnunum á Hálsi.
"Best að tengja þetta."
Sprungið dekk. Ekki gott.
Til þess þurfa græjurnar að vera í lagi og virka.
Svo þarf auðvitað bara að setjast upp í dráttarvélina og keyra af stað. Og keyra allan daginn langt fram á kvöld og jafnvel nótt.



Hólmar að valta.

Í gær kom loksins nautabíllinn eftir að verkfalli dýralækna lauk. Ég ákvað að taka ekki myndir af því. En óneitanlega rýmkaði um greyin eftir að sumir voru farnir. Þetta eru stórar skepnur og ekki gott að fá þær á sig. Bændurnir voru að fara að loka stíunni þegar einn vildi ekki lengur flytja.


"Svona, karlinn. Þetta er allt í lagi."

Við erum með fimm heimaalninga á bænum. Ein ærin drapst, þó ekki af undarlega sjúkdómnum, sem var þrílembd. Önnur ær mjólkar ekki svo hennar tvö fá líka aukamjólk. Hún passar upp á liðið.

Hólmar að gefa heimaalningunum. Eitt var í stroki þennan morgun.

Hólmar hinn barngóði gefur kálfunum líka. Hann er einhleypur, stelpur.

Svo þarf að laga allar girðingar svo það sé hægt að hleypa fénu upp á fjall og kvígunum út á tún.

"Af hverju eltir konan mig svona á röndum?"
Einhvern tíma var viðtal við gamlan bónda sem sagði að stígvél hefðu markað mestu framfarirnar í landbúnaði. Ætli GSM síminn sé samt ekki uppáhalds uppfinning bænda.

Reyna að halda þeim á sínum stað.

Gvendur í Garði hjálpar í fjósi þegar á þarf.

Þá á að hleypa þeim á fjall.

Já, það þarf að hlaupa líka.
Komnar upp í heimalönd.
"Ætlarðu þá að hleypa okkur út á tún núna?"

miðvikudagur, júní 24, 2015

True Detective - True Misogyny


Ég hef lengi verið svag fyrir Suðurríkjum Bandaríkjanna. Ekki þeim raunverulegu auðvitað, aldrei komið þangað, heldur þessari ímynd sem er gefin í ævintýraheiminum. Steiktir, grænir tómatar, Steel Magnolias og Forrest Gump eru uppáhaldsmyndir. Suðurríkjarokk þykir mér skemmtilegt, Sweet home Alabama alltaf gott. Svo er það auðvitað trúin, kántríið og „the drawl“ sem sameinast allt í hinum goðumlíka Johnny Cash.
Eins og komið hefur fram áður þá hef ég líka morbid fascination. Svo núna í sumarfríinu fannst mér kjörið að verða mér úti um True Detective til að stutta mér stundirnar.
Þetta lofaði góðu, það var allt til staðar. Suðurríkin, drungi, raðmorðingi, symbolismi, Matthew McConaughey sem ég hef alltaf verið skotin í. Heimspekilegar pælingar, sem við Gummi afgreiddum nú reyndar í kjallaraherberginu yfir rauðvíni (öllu sem flaut, en whatever) hér í fyrndinni. Ég samsama mig miklu meira með lífsnautnamanninum núna og finnst það fyndið.

En, það er eitt sem truflar mig alveg óskaplega. Núna er ég búin að horfa á fjóra þætti og það er engin kona í þáttunum. Jú, jú, það er vissulega „fórnarlambið“ og „eiginkonan“ og „viðhaldið“ og „mellurnar“ og berar konur út í eitt. Það eru kvenímyndir þarna og brjóst og rassar. En það er engin kona. Og það er ömurlegt.




Það er ömurlegt í mynd þar sem ung kona hefur verið drepin, fyrir nákvæmlega það eitt að vera kona, og er stillt upp til sýnis í dauða sínum,  séu konur kyn- og hlutgerðar út í eitt. Ung kona er drepin og stillt upp nakin til sýnis. Í næstu senum er svo ungum konum stillt upp nöktum til sýnis á súlum. Þær eru að vísu lifandi en þær eru alveg jafn hlutgerðar og fórnarlambið. Þær skipta nákvæmlega engu máli fyrir söguþráðinn, þær eru aðeins og eingöngu til sýnis.
Eiginkonan er í sinni týpísku rullu; „Við þurfum að tala saman.“ Viðhaldið í sinni týpísku rullu; „Þú getur ekki farið svona með mig!“
Eina manneskjan sem hefur komið inn á stöðu kvenna er mellumamman. Auðvitað, af öllum.

Jan: Girls walk this Earth all the time screwin' for free. Why is it you add business to the mix and boys like you can't stand the thought? I'll tell you. It's cause suddenly you don't own it the way you thought you did.

Hins vegar er það alveg þreytandi leiðinleg klisja að konur séu „sjálfstæðar“ og „sterkar“ með því að selja líkama sinn. Afsakið á meðan ég æli. Auk þess er það ekki stúlkan sem „owns it“ heldur mellumamman sem gerir hana út.
Karlremban er svo ýkt og yfirgengileg að mér hefur dottið í hug eins og Willa Paskin að það sé gert viljandi. Það breytir hins vegar engu um það að með þessari hefðbundnu sýn sinni á kvenímyndina þá ýta þættirnir undir og viðhalda þessum helv.. steríótýpum.
Auk þess þá eru karlar í aðalhlutverkum. Það eru fleiri karlar í áberandi aukahlutverkum og fá þ.a.l. meiri pening og möguleika á að verða frægari. Stelpurnar sem eiga brjóstin og rassana fá líklega ekki mjög há laun fyrir utan að sjaldnast sést nú í andlitin á þeim.
Maggie Gyllenhaal opnaði nýverið á aldursfordóma gagnvart konum í Hollywood. Eitthvað sem við höfum öll vitað lengi svo sem. Þegar hún var 37 ára var hún „of gömul“ til að vera ástarviðfang fyrir 55 ára gamlan karlleikara.



Woody Harrelson leikur Marty Hart. Woody er fæddur 1961. Michelle Monaghan sem er fædd 1976 leikur eiginkonuna og Alexandra Daddario sem er fædd 1986 leikur viðhaldið. Smá kventengdir aldursfordómar, svona?
Það hefur verið kynlífsatriði með þeim báðum þar sem þær eru sýndar naktar en Woody ekki. Hann heldur sér í þokkalegu formi þótt hann sé ekki sérstaklega fríður. Mér hefur líka alltaf fundist furðulegt hvernig karlpersónur í Hollywood geta gert það í nærbuxunum.
Ég veit að konur eru stöðugt hlutgerðar í í fantasíuheiminum eins og raunveruleikanum en ég hef aldrei fundið það jafnsterkt og núna. Kannski vegna þess að konur eru farnar að láta í sér heyra. Allt í einu blastarkvenmannsröddin út í heiminn. Og hún segir: „Við erum til. Við finnum til. Við eigum okkur líf og erum ekki skrautmunir í lífi karla, bíómyndum karla, fantasíuheimi karla. Við erum einstaklingar.“
Það það sem er svo vont í True Detective. Það er ung kona drepin og hún skiptir engu máli. Það hafa fleiri ungar konur verið drepnar og þær skipta engu máli. Sá sem skiptir máli er karlinn sem drap þær.  Og hinir karlarnir eltast við karlinn sem hatar konur. Karlar sem koma illa fram við konur og hlutgera þær líka. Þetta er leikur fyrir þeim, leikur sem sýnir hver er klárastur. Þetta er karlaheimur og mikið djöfull er þetta orðið alveg viðbjóðslega þreytandi.

mánudagur, júní 15, 2015

Femínískt kynlíf

Fyrir einhverju síðan las ég þá fullyrðingu hjá andfemínista sem var einhvern veginn í þá veru að kynlíf væri sóðalegt* og við femínistarnir yrðum bara að sætta okkur við það.  Nýverið gerðist svo tvennt: Páll Vilhjálmsson skrifaði pistilinn Vont kynlíf er ekki nauðgun – strákasjónarhorn og ég rakst á gamla uppáhalds bók á netinu.

Strákur

Núna ætla ég að rekja þetta saman.
Mér þykir alveg gríðarlega sorglegt að fólk upplifi kynlíf sem sóðalegt og verði bara að sætta sig við það. Kynlíf er frábært, það er gott og það er m.a.s. stundum fallegt. Það getur líka alveg verið sóðalegt ef fólk vill það en það á aldrei nokkurn tíma að sætta sig við eitt eða neitt í kynlífi.
Páll segir í athugasemd við athugasemd við grein sína að:

Kynlíf er í grunninn dýrsleg hegðun sem þjónar þeim tilgangi viðhalda stofninum.

Það má svo sem vel vera en við erum nú komin ansi langt frá okkar dýrslega grunni. Ef við ætluðum að halda okkur við þessa skilgreiningu þá eiga auðvitað allar konur sem komnar eru úr barneign að vera skírlífar. Allir einstaklingar sem eru ófrjóir. Allir samkynneigðir, allir á getnaðarvörnum...
Nei, Páll, mannskepnan lífir kynlífi aðallega sér til gleði og unaðar. 


Sex is fun
Einhverra hluta vegna virðast margir halda að kynlíf sé bara fyrir ungt og flott fólk og yfirleitt snúast um vald. Sérstaklega þó um það að karlmenn taki það sem þeir vilji. Við þekkjum öll muninn á því „að taka“ og „vera tekin/n“ ekki satt. Sem er ömurlegt viðhorf.
Því miður skín mjög skært í þetta viðhorf í grein Páls.

Allir sem stundað hafa kynlíf, og hér er átt við valfrjálsu gerðina, vita að kynlíf er margrætt.

Páll, allt kynlíf er valfjálst. Ef það er ekki valfrjálst þá er það nauðgun.

Ef Guðbjörg vill vera viss um að drengirnir hennar meiði aldrei í kynlífi er gelding nærtækt úrræði.

Mig langar beinlínis að gráta. Að einhver skuli virkilega trúa því að karlmenn hljóti að meiða í kynlífi á þann hátt að misskilja megi sem nauðgun er þyngra en tárum taki. Auðvitað geta þeir meitt óvart eins og konur geta meitt mennina sína óvart en ef það má „misskilja“ það sem nauðgun þá erum við að tala um eitthvað allt annað.
 
Það er nákvæmlega þar serm hnífurinn stendur í kúnni; Þessi undarlega afneitun mjög margra á því að grundvallarforsenda kynlífs er unaður.
Ég ætla að segja þetta aftur: UNAÐUR.
Og það sem meira er, það mega allir lifa kynlífi: ungt fólk og gamalt, feitt og mjótt, samfélagslega
The Beautiful Rafaela
viðurkennt fallegt og ekki ekki samfélagslega viðurkennt fallegt. Það leiðir okkur að bókinni góðu.
Þegar ég var í barnaskóla var til „dónabók“ á bókasafninu. Hún sýndi hvernig börnin verða til. Okkur fannst þetta gríðarlega spennandi en það sem meira var, bókin sagði okkur hvernig hlutirnir eru. Um daginn fann ég svo bókina á netinu en með hinum undarlegustu formerkum; The Most Horrific Kids Book Published Will Leave You Feeling Uneasy.
Svo er farið í hverja myndina á fætur annarri með athugasemdum.
Strax í byrjun er talað um að persónurnar séu „creepy“. Hvað er svona voðalega krípi veit ég ekki. Mér dettur helst í hug að þær séu ekki nógu flottar.
Þegar tilvonandi foreldrar hafa samfarir þá eru hlutirnir skyndilega orðnir „skrítnir.“


Bókin heitir Hvernig barn verður til. Á síðunni á undan eru persónurnar naktar, sem var rosalega vandræðalegt. Veit maðurinn ekki hvernig börnin verða til? Eða er það gamli, góði trúboðinn sem er svona skelfilegur? Eða er ímyndin um tiltölulega eðlilegt fólk að stunda  tiltölulega eðlilegt kynlíf svona hrikalega ógnvekjandi? Ég er hrædd um að það sé málið.
Hagsmunaaðilar hafa ákveðið að þeir hafi einkarétt á kynlífi. Við þurfum að vera ung, mjó, sæt og sexí til að geta notið kynlífs. Hugsið ykkur allt sem er hægt að selja okkur þegar við erum orðin sannfærð um þetta. Snyrtivörurnar, megrunarvarningurinn, líkamsræktin.
Svo af því við stöndumst ekki þessar kröfur og erum feimin og vandræðaleg og höfum ekkert kynferðislegt sjálfstraust þá er hæg að selja okkur kynörvandi, kynlífshjálpartæki og kynlífið sjálft ef út í það er farið. Allir græða. Nema við, auðvitað.
Gott fólk.
Kynlíf er gott og frábært. Líkaminn er góður og frábær og fallegur hvernig sem hann er. Njótið þess að vera til njótið hvers annars. Og umfram allt, njótið kynlífs.



*Ég veit hver sagði þetta en finn ekki pistilinn.
**Ekki of ungt samt, auðvitað.

Varðandi fána – Seinni hluti

  Ég er fullkomlega sátt við regnbogafánann og megi hann flagga sem viðast. Hins vegar finnst mér umræðan og baráttan ansi einhæf. Það hefur...