Þegar ég var krakki þá var ég
talsverður lestrarhestur. Las í gegnum Vippa, Grím grallara, Fimm-,
Dularfullu- og Ævintýrabækurnar. Einhvern tíma, man ekkert hvernig það kom til,
þá fór pabbi að tala um Tarzan
bækurnar og að hann og bróðir hans hefðu átt þær í gamla daga. Sammæltumst
við um að reyna að ná þessum bókum. Ég man ekki hvort við gerðum okkur sérstaka
ferð eða hvort fjölskyldan fór bara í heimsókn á Skólavörðustíginn til afa og
ömmu. Hvernig sem það vildi til þá fórum við pabbi einn daginn í gegnum kassa í
kjallaranum. Við vorum of sein, frændur mínir höfðu náð í góssið.
Einhverju seinna fór
Siglufjarðarprentsmiðjan að gefa út Tarzan blöð. Ég safnaði þeim auðvitað eftir
bestu getu. Síðan minnkaði áhuginn eitthvað og blöðin voru falin ofan í
sængurfataskúffu. Það vildi nú ekki betur til en skúffan var opin að aftanverðu
og Jósefína kattardrottningin okkar komst í blöðin og brýndi á sér klærnar. Ég
hefði getað grátið þótt rúmlega tvítug væri á þeim tímapunkti. Tapaði m.a. eintakinu
af fyrsta blaðinu. Fyrir tíu árum voru Tarzan blöðin seld í bunkum á
bókamarkaði í Perlunni. Ég
stóðst auðvitað engan veginn mátið og bætti mér upp tapið og meira til.
Nema fyrsta eintakinu, auðvitað.
Nú hafa Tarzan blöðin verið á ákveðnu
flandri í húsinu en fengu svo stað í hillusamstæðunni hjá eldri drengnum.
Nýverið erum við mæðginin að fara
í gegnum herbergið hans. Ég er aðallega að fjarlægja hluti sem við foreldrarnir
höfum geymt inni hjá honum því nú er hann orðinn það stór að mér þykir eðlilegt
að herbergið hans sé einmitt það, herbergið hans. Þarna stend ég í tröppunni og
er að teygja mig í tímaritaboxin með Tarzan blöðunum þegar drengurinn spyr hvað
þetta sé.Hálffimmtuga móðirin hikar
aðeins og svarar svo: „Þetta eru Tarzan blöðin mín. Vilt þú.... kannski... eiga
þau?“ „Já!“ hrópar drengurinn, yfir sig ánægður, og lagðist svo
yfir blöðin. Þetta með eðlukarlinum er alveg uppáhalds. Hann búinn að segja mér
söguna nokkrum sinnum og leika m.a.s. leikrit upp úr því.
Ég hef óneitanlega gaman að
þessu. En mikið syrgi ég að afi hans skuli ekki hafa lifað til að segja honum
frá Tarzan.
Hér á Hálsi eru tveir bændur, Marteinn maðurinn minn og Hólmar bróðir hans.
Bændurnir Hólmar og Marteinn.
Almennt vinna þeir tólf tíma á sólarhring en núna á hábjargræðistímanum koma þeir varla inn í hús. Það er ekkert einsdæmi, flestir bændur þurfa að vinna svona. Það þarf að gefa tvisvar á dag (nema á sumrin) og mjólka tvisvar á dag. Alla daga, alltaf. Um helgar og jól og áramót.
Meistari og lærlingur, í haust.
Mjólkurbásinn.
Þar sem veturinn dvaldi lengi við hafa vorvekin dregist en það þarf að gera túnin klár. Sum þarf að plægja, sá grasi og valta, önnur þarf bara að slóðadraga og bera á. Það þarf sem sagt að fara yfir túnin aftur og aftur og aftur....
Hluti af túnunum á Hálsi.
"Best að tengja þetta."
Sprungið dekk. Ekki gott.
Til þess þurfa græjurnar að vera í lagi og virka.
Svo þarf auðvitað bara að setjast upp í dráttarvélina og keyra af stað. Og keyra allan daginn langt fram á kvöld og jafnvel nótt.
Hólmar að valta.
Í gær kom loksins nautabíllinn eftir að verkfalli dýralækna lauk. Ég ákvað að taka ekki myndir af því. En óneitanlega rýmkaði um greyin eftir að sumir voru farnir. Þetta eru stórar skepnur og ekki gott að fá þær á sig. Bændurnir voru að fara að loka stíunni þegar einn vildi ekki lengur flytja.
"Svona, karlinn. Þetta er allt í lagi."
Við erum með fimm heimaalninga á bænum. Ein ærin drapst, þó ekki af undarlega sjúkdómnum, sem var þrílembd. Önnur ær mjólkar ekki svo hennar tvö fá líka aukamjólk. Hún passar upp á liðið.
Hólmar að gefa heimaalningunum. Eitt var í stroki þennan morgun.
Hólmar hinn barngóði gefur kálfunum líka. Hann er einhleypur, stelpur.
Svo þarf að laga allar girðingar svo það sé hægt að hleypa fénu upp á fjall og kvígunum út á tún.
"Af hverju eltir konan mig svona á röndum?"
Einhvern tíma var viðtal við gamlan bónda sem sagði að stígvél hefðu markað mestu framfarirnar í landbúnaði. Ætli GSM síminn sé samt ekki uppáhalds uppfinning bænda.
Ég hef lengi verið svag fyrir Suðurríkjum Bandaríkjanna. Ekki þeim
raunverulegu auðvitað, aldrei komið þangað, heldur þessari ímynd sem er gefin í
ævintýraheiminum. Steiktir,
grænir tómatar, Steel Magnolias og Forrest Gump eru uppáhaldsmyndir. Suðurríkjarokk þykir
mér skemmtilegt, Sweet home Alabama alltaf gott. Svo er það auðvitað trúin,
kántríið og „the drawl“ sem sameinast allt í hinum goðumlíka Johnny Cash.
Eins og komið hefur fram áður þá hef ég líka morbid fascination. Svo núna
í sumarfríinu fannst mér kjörið að verða mér úti um True Detective
til að stutta mér stundirnar.
Þetta lofaði góðu, það var allt til staðar. Suðurríkin, drungi,
raðmorðingi, symbolismi, Matthew McConaughey sem ég hef alltaf verið skotin í.
Heimspekilegar pælingar, sem við Gummi afgreiddum nú reyndar í
kjallaraherberginu yfir rauðvíni (öllu sem flaut, en whatever) hér í fyrndinni.
Ég samsama mig miklu meira með lífsnautnamanninum núna og finnst það fyndið.
En, það er eitt sem truflar mig alveg óskaplega. Núna er ég búin að horfa
á fjóra þætti og það er engin kona í þáttunum. Jú, jú, það er vissulega
„fórnarlambið“ og „eiginkonan“ og „viðhaldið“ og „mellurnar“ og berar konur út
í eitt. Það eru kvenímyndir þarna og brjóst og rassar. En það er engin kona. Og
það er ömurlegt.
Það er ömurlegt í mynd þar sem ung kona hefur verið drepin, fyrir
nákvæmlega það eitt að vera kona, og er stillt upp til sýnis í dauða sínum, séu konur kyn- og hlutgerðar út í eitt. Ung
kona er drepin og stillt upp nakin til sýnis. Í næstu senum er svo ungum konum
stillt upp nöktum til sýnis á súlum. Þær eru að vísu lifandi en þær eru alveg
jafn hlutgerðar og fórnarlambið. Þær skipta nákvæmlega engu máli fyrir
söguþráðinn, þær eru aðeins og eingöngu til sýnis.
Eiginkonan er í sinni týpísku rullu; „Við þurfum að tala saman.“
Viðhaldið í sinni týpísku rullu; „Þú getur ekki farið svona með mig!“
Eina manneskjan sem hefur komið inn á stöðu kvenna er mellumamman.
Auðvitað, af öllum.
Jan: Girls walk this Earth all the time screwin' for free. Why is it you add
business to the mix and boys like you can't stand the thought? I'll tell you.
It's cause suddenly you don't own it the way you thought you did.
Hins vegar er það alveg þreytandi leiðinleg klisja að konur séu „sjálfstæðar“
og „sterkar“ með því að selja líkama sinn. Afsakið á meðan ég æli. Auk þess er
það ekki stúlkan sem „owns it“ heldur mellumamman sem gerir hana út.
Karlremban er svo ýkt og yfirgengileg að mér hefur dottið í hug eins og Willa
Paskin að það sé gert viljandi. Það breytir hins vegar engu um það að með
þessari hefðbundnu sýn sinni á kvenímyndina þá ýta þættirnir undir og viðhalda
þessum helv.. steríótýpum.
Auk þess þá eru karlar í aðalhlutverkum. Það eru fleiri karlar í áberandi
aukahlutverkum og fá þ.a.l. meiri pening og möguleika á að verða frægari.
Stelpurnar sem eiga brjóstin og rassana fá líklega ekki mjög há laun fyrir utan
að sjaldnast sést nú í andlitin á þeim.
Maggie Gyllenhaal opnaði nýverið á aldursfordóma
gagnvart konum í Hollywood. Eitthvað sem við höfum öll vitað lengi svo sem.
Þegar hún var 37 ára var hún „of gömul“ til að vera ástarviðfang fyrir 55 ára
gamlan karlleikara.
Woody Harrelson leikur Marty Hart. Woody er fæddur 1961. Michelle
Monaghan sem er fædd 1976 leikur eiginkonuna og Alexandra Daddario sem er fædd
1986 leikur viðhaldið. Smá kventengdir aldursfordómar, svona?
Það hefur verið kynlífsatriði með þeim báðum þar sem þær eru sýndar naktar
en Woody ekki. Hann heldur sér í þokkalegu formi þótt hann sé ekki sérstaklega
fríður. Mér hefur líka alltaf fundist furðulegt hvernig karlpersónur í
Hollywood geta gert það í nærbuxunum.
Ég veit að konur eru stöðugt hlutgerðar í í fantasíuheiminum eins og
raunveruleikanum en ég hef aldrei fundið það jafnsterkt og núna. Kannski vegna
þess að konur eru farnar að láta í sér heyra. Allt í einu blastarkvenmannsröddin út í heiminn. Og hún segir: „Við erum til. Við finnum til. Við
eigum okkur líf og erum ekki skrautmunir í lífi karla, bíómyndum karla,
fantasíuheimi karla. Við erum einstaklingar.“
Það það sem er svo vont í True Detective. Það er ung kona drepin og hún
skiptir engu máli. Það hafa fleiri ungar konur verið drepnar og þær skipta engu
máli. Sá sem skiptir máli er karlinn sem drap þær. Og hinir karlarnir eltast við karlinn sem
hatar konur. Karlar sem koma illa fram við konur og hlutgera þær líka. Þetta er
leikur fyrir þeim, leikur sem sýnir hver er klárastur. Þetta er karlaheimur og
mikið djöfull er þetta orðið alveg viðbjóðslega þreytandi.