Móttökusamfélag flóttamanna á Laugum

Í  vetur sem leið var tekin sú ákvörðun að flytja alla starfsemi Þingeyjarskóla í húsnæði gamla Hafralækjarskóla. Þar með var hætt allri starfsemi í húsnæði fyrrum Litlulaugaskóla. Í kjölfarið var (sic) þremur kennurum í Litlulaugarstarfsstöð sagt upp störfum og einum í Hafralækjarsstarfstöð. Allir eru þó íbúar á Laugum. Þetta er að sjálfssögðu mikið áfall fyrir samfélagið á Laugum og hefur verkefnisstjóri mótvægisaðgerða tekið til starfa.

Í vor sem leið tilkynnti menntamálaráðherra með lítilsvirðandi litlum fyrirvara sameiningu beggja framhaldsskóla Suður-Þingeyinga. Því var mótmælt og bakkað með ákvörðunina, að sinni. Merkilega lítið þurfti til svo bakkað væri sem segir okkur að þetta er leikflétta. Sama leikflétta og var notuð þegar farið var af stað með niðurlagningu Heilbrigðisstofnunar Þingeyinga. Fyrst var tilkynnt um sameininguna, allt varð brjálað, bakkað og svo sameinað þegjandi og hljóðalaust. Framhaldsskólinn á Laugum verður sameinaður Verkmenntaskólanum á Akureyri. Make no mistake about that.

„Það hefur heldur betur þurft að taka baráttu við Illuga Gunnarsson menntamálaráðherra vegna framhaldsskólanna. Ég hef miklar áhyggjur af horfum framhaldsskólanna og tel því miður að hér sé sem stendur svokallað svikalogn er varðar skólana á okkar svæði." Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir.

Ég tel að allar mótvægisaðgerðir verði að hafa það til hliðsjónar að um framhaldsskólann er setið. Missi Þingeyjarsveit framhaldsskólann, ja, þá verður engin Þingeyjarsveit mikið lengur.
Ég vil leggja áherslu á að aðför menntamálaráðherra að framhaldsskólanum tengist ekki á neinn hátt niðurlagningu grunnskólans á Laugum. "Það hefur lengi verið markmið Sjálfstæðismanna að leggja niður ódýra og góða menntun fyrir alþýðuna." BRL.

Mig langar að varpa hér fram hugmynd og útlista að mótvægisaðgerðum. Vinsamlegast athugið að ekki er um fræðilega úttekt að ræða heldur aðeins fabúleringu.

Það er siðferðisleg skylda allra þjóða að hjálpa þeim sem eiga um sárt að binda. Þjóðir taka því við flóttamönnum og reyna að búa þeim nýtt heimili. Íslendingar hafa tekið við s.k. kvótaflóttamönnum tvisvar sinnum ef ég man rétt. Þá hefur verið auglýst eftir sveitarfélögum til að taka á móti flóttamönnum. 

Í haust eru 50 flóttamenn væntanlegir til landsins og eðlilegt að tekið verði á móti fleiri á komandi árum.

 Þykir mér kjörið að Þingeyjarsveit bjóðist til að verða móttökusveitarfélag.

Fengin af vef 641.is

Á Laugum stendur ónotað skólahús sem upphaflega var byggt sem íbúðahús. Hér eru líka, því miður, atvinnulausir kennarar sem geta svo sannarlega sinnt fullorðinsfræðslu sem og annarri fræðslu. Sú fræðsla gæti sem best verið í samstarfi við framhaldsskólann. 

Vissulega vantar einhverja fagmenntaða en það hlýtur að vera hægt að ráða þá eða vera í samstarfi við Norðurþing um það. 

Fyrst og fremst eru Laugar og Þingeyjarsveit friðsælt og fjölskylduvænt samfélag, þ.e.a.s. þegar ekki er deilt um hverjir eigi að hafa greiðastan aðgang að kjötkötlunum. Myndi ég halda að okkar friðsæla umhverfi myndi henta flóttamönnum mjög vel til að fóta sig í nýju samfélagi.

Skv. mastersritgerð Ingu Sveinsdóttur Móttaka hópa flóttamanna á Íslandi - Handbók fyrir sveitarfélög þá ber ríkið allan kostnað fyrsta árið. 

Íslensk stjórnvöld bjóða ákveðnum fjölda eða kvóta flóttamanna til Íslands í hvert sinn. Íslenska ríkisstjórnin, í umboði íslenskra stjórnvalda, ber ábyrgð á verkefninu í heild og stendur straum af kostnaðinum við það. Móttaka flóttamanna er skilgreind sem þróunaraðstoð og greiðir því utanríkisráðuneytið stærstan hluta kostnaðarins vegna móttöku og þjónustu við flóttafólkið fyrstu tólf mánuði dvalar þess hér á landi. Velferðarráðuneytið hefur yfirsýn með móttökunni og gerir samning um framkvæmd verkefnisins við sveitarfélag og Rauða kross Íslands. Að tólf mánuðum liðnum frá komu flóttafólksins tekur viðkomandi sveitarfélag við þeim kostnaði sem hlýst af félagslegri aðstoð og skólaþjónustu við hópinn. (Inga, bls. 19)

Ég sé ekki ástæðu til að ætla að flóttamenn muni verða byrði á sveitarfélaginu, líklegra þykir mér að flestir verði farnir að skapa verðmæti að tólf mánuðum liðnum og kannski fluttir annað. En vonandi ekki allir því við þurfum vissulega fleira fólk hér.

Ég sé líka alveg fyrir mér að samfélagið á Laugum verði sérhæft móttökusamfélag og geti tekið við nýjum hópum með reglulegu millibili.

Ég endurtek að ég er aðeins að varpa fram hugmynd til skoðunar. En það væri gaman ef þessi möguleiki yrði ræddur.

Góðar stundir.

Update. 22. ágúst.
Mig misminnti hvaða skóla átti að sameina Framhaldsskólann á Laugum og sagði fyrst MA. Það var VMA og hef ég breytt því í færslunni. Það breytir engu um það að um skólann er setið og núna er að störfum samstarfsnefnd um framtíð framhaldsskólanna á svæðinu sem á að skila af sér í desember. Við getum væntanlega getið okkur til hvað stendur til í vor.

Léleg þjónusta

Snati er sóði. Hann er með skítakleprana hangandi utan á sér. Ég reyni eins og ég get að klippa þá af honum og baða hann en hann er viðkvæmur á ákveðnum stöðum. Þegar ég reyni að klippa kleprana í kringum rassinn glefsar hann í hendina á mér. Hann hefur ekki meitt mig og blóðgar ekki en mér er illa við þetta. Ég reyndi um daginn að binda um trýnið á honum rétt á meðan en hann er fljótur að losa sig við það. Svo ég komst að þeirri niðurstöðu að okkur vantaði múl. Ég athugaði með hann á Akureyri en fann ekki svo ég ákvað að panta hann af netinu. Fann ég múl á síðunni Dýralíf. 
Ég set múlinn í körfuna og athuga svo með sendingarkostnað. Það stendur skýrum stöfum að hann sé kr. 0 en einhvern veginn grunar mig að ég verði látin borga burðarkostnaðinn svo ég ákveð að panta meira. Leiðist alveg rosalega að borga álíka mikið í burðarkostnað og fyrir vöruna. Svo ég panta líka mat fyrir litla hundinn og hundanammi handa þeim.

Í dag kemur pöntunin. Og að sjálfsögðu þurfti ég að borga sendingarkostnað upp á rúmar 1.700,- krónur. Mig grunaði það svo það kom ekki á óvart. En þegar pakkinn er tekinn upp þá er þar hundamatur og hundanammi en enginn múll. Ég er ekki rukkuð fyrir múlinn enda lágmark en mér finnst alveg með ólíkindum að ég skuli ekki hafa verið látin vita að múllinn væri ekki til. Ég hef alltaf verið látin vita ef eitthvað fæst ekki sem ég er að panta. Þau hjá Hagkaup eru t.d. mjög elskuleg, ég hef átt í heilmiklum samskiptum við kurteist starfsfólk í pöntunum hjá þeim.

Það fýkur í mig enda var ég aðallega að panta múlinn. Hundamat og -nammi get ég keypt hér fyrir norðan. Hefði ég vitað að múllinn væri uppseldur þá hefði ég hætt við pöntunina.
Ég fer í símann og hringi í fyrirtækið. Þar svarar kona. Hennar svör voru einfaldlega: "Ég vinn bara hérna." Hún tók ekki við þessari pöntun þannig að hún gat bara ekki svarað fyrir þetta. Jú, jú, þetta er voða leiðinlegt en hún bara sinnti ekki þessari pöntun.
Það eru alveg hreinar línur að ég mun aldrei aftur eiga viðskipti við þessa verslun og vara annað fólk við því.

Upplýsingar um "kvörtunina"*

Eins og fram hefur komið óskaði ég eftir aðgangi að starfslokasamningi á milli Þingeyjarsveitar og fráfarandi skólastjóra Þingeyjarskóla. Þingeyjarsveit synjaði aðgangi og kærði ég synjunina til Úrskurðarnefndar um upplýsingamál. Kæran er nú í ferli.

Þingeyjarsveit synjaði aðgangi á grundvelli 5. greinar upplýsingalaga nr. 50 frá 1996 og telur að samningurinn innihaldi upplýsingar um einka- og fjárhagsmálefni einstaklings sem eðlilegt sé að leynt fari.

Ég tel rétt að taka fram að ég hef engan áhuga á einkamálefnum viðkomandi einstaklings. Ég hef hins vegar talsverðan áhuga á meðferð sveitarstjórnar á fjármunum sveitarfélagsins.

Núverandi meirihluti sveitarstjórnar hefur setið að völdum frá því Aðaldælahreppur hinn forni var sameinaður Þingeyjarsveit. Stjórnsýsla þeirra og vinnubrögð hafa því miður ekki verið til fyrirmyndar og hefur kostað sveitarfélagið og þar með okkur íbúana talsvert fé. 

Má m.a. nefna þegar gengið var fram hjá hæfari umsækjanda í stöðu eldvarnareftirlitsmanns sem leiddi til stjórnsýslukæru og greiðslu bóta. Þegar gengið var fram hjá hæfari umsækjanda í stöðu deildarstjóra tónlistardeildar Hafralækjarskóla sem leiddi til kæru og greiðslu bóta. Þegar HLH var fenginn til að skrifa skýrslu en ekki veittar réttar upplýsingar svo skýrslan sem kostaði talsvert var ekki fyllilega rétt. 

Skólarnir eru stærstu vinnustaðir sveitarfélagsins og helstu útgjaldaliðir. Hægt er að nokkru leyti að sjá hvernig fjármálum þeirra er varið í ársreikningum sveitarfélagsins. Þá er einnig hægt að sjá að miklu leyti hvernig launamálum við skólana er háttað þar sem kjarasamningar eru opinber gögn og almennt aðgengilegir á heimasíðum viðkomandi stéttarfélaga. Um starfslokasamninga gilda hins vegar engin lög og engar reglur. Það hlýtur að teljast fullkomlega óeðlilegt að stjórnvald hafi  möguleika á að semja um hvað sem er, að útdeila opinberum fjármunum hvernig sem því sýnist og bera svo fyrir sig "trúnað." 

Þá væri stjórnvaldi í lófa lagið að fela stjórnvaldslegt klúður í svona samningum. T.d. kaupa sig undan lögsókn með veglegum starfslokasamningum sem jafnvel innihalda þagnarákvæði.

Ég er ekki að segja að það hafi gerst en möguleikinn er til staðar og það nægir.

Nú hefði verið fyllsta ástæða til að óska eftir öllum starfslokasamningunum en ég tók ákvörðun um að gera það ekki. Í nýju upplýsingalögunum sem taka gildi í Þingeyjarsveit 1. jan. 2016 er gerð ríkari upplýsingakrafa um laun æðstu stjórnenda og ákvað ég að hafa það til hliðsjónar. Þá velti ég fyrir mér að bíða þar til þau lög tækju gildi en í þeim er einnig ákvæði um einka- og fjárhagsmálefni og því eflaust verið beitt. 

Ef fólk vill kynna sér upplýsingalögin og tilgang þeirra má benda á bækling forsætisráðuneytisins Upplýsingalög - í þágu almennings.

 *Lögfræðingur sveitarfélagsins vísar til mín sem "kvartanda" á einum stað en ekki kæranda. Leiðinlega lýsandi fyrir allt viðhorfið.

Tarzan

Fallegi pabbi minn.

Þegar ég var krakki þá var ég talsverður lestrarhestur. Las í gegnum Vippa, Grím grallara, Fimm-, Dularfullu- og Ævintýrabækurnar. Einhvern tíma, man ekkert hvernig það kom til, þá fór pabbi að tala um Tarzan bækurnar og að hann og bróðir hans hefðu átt þær í gamla daga. Sammæltumst við um að reyna að ná þessum bókum. Ég man ekki hvort við gerðum okkur sérstaka ferð eða hvort fjölskyldan fór bara í heimsókn á Skólavörðustíginn til afa og ömmu. Hvernig sem það vildi til þá fórum við pabbi einn daginn í gegnum kassa í kjallaranum. Við vorum of sein, frændur mínir höfðu náð í góssið.

Einhverju seinna fór Siglufjarðarprentsmiðjan að gefa út Tarzan blöð. Ég safnaði þeim auðvitað eftir bestu getu. Síðan minnkaði áhuginn eitthvað og blöðin voru falin ofan í sængurfataskúffu. Það vildi nú ekki betur til en skúffan var opin að aftanverðu og Jósefína kattardrottningin okkar komst í blöðin og brýndi á sér klærnar. Ég hefði getað grátið þótt rúmlega tvítug væri á þeim tímapunkti. Tapaði m.a. eintakinu af fyrsta blaðinu. Fyrir tíu árum voru Tarzan blöðin seld í bunkum á bókamarkaði í Perlunni. Ég stóðst auðvitað engan veginn mátið og bætti mér upp tapið og meira til. Nema fyrsta eintakinu, auðvitað.

Nú hafa Tarzan blöðin verið á ákveðnu flandri í húsinu en fengu svo stað í hillusamstæðunni hjá eldri drengnum.

Nýverið erum við mæðginin að fara í gegnum herbergið hans. Ég er aðallega að fjarlægja hluti sem við foreldrarnir höfum geymt inni hjá honum því nú er hann orðinn það stór að mér þykir eðlilegt að herbergið hans sé einmitt það, herbergið hans. Þarna stend ég í tröppunni og er að teygja mig í tímaritaboxin með Tarzan blöðunum þegar drengurinn spyr hvað þetta sé.  Hálffimmtuga móðirin hikar aðeins og svarar svo: „Þetta eru Tarzan blöðin mín. Vilt þú.... kannski... eiga þau?“ „Já!“ hrópar drengurinn, yfir sig ánægður, og lagðist svo yfir blöðin. Þetta með eðlukarlinum er alveg uppáhalds. Hann búinn að segja mér söguna nokkrum sinnum og leika m.a.s. leikrit upp úr því.

Ég hef óneitanlega gaman að þessu. En mikið syrgi ég að afi hans skuli ekki hafa lifað til að segja honum frá Tarzan.

Sveitalífið

Nokkrir dagar í lífi bænda

Hér á Hálsi eru tveir bændur, Marteinn maðurinn minn og Hólmar bróðir hans.

Bændurnir Hólmar og Marteinn.

Almennt vinna þeir tólf tíma á sólarhring en núna á hábjargræðistímanum koma þeir varla inn í hús. Það er ekkert einsdæmi, flestir bændur þurfa að vinna svona. Það þarf að gefa tvisvar á dag (nema á sumrin) og mjólka tvisvar á dag. Alla daga, alltaf. Um helgar og jól og áramót.

Meistari og lærlingur, í haust.

Mjólkurbásinn.

Þar sem veturinn dvaldi lengi við hafa vorvekin dregist en það þarf að gera túnin klár. Sum þarf að plægja, sá grasi og valta, önnur þarf bara að slóðadraga og bera á. Það þarf sem sagt að fara yfir túnin aftur og aftur og aftur....

Hluti af túnunum á Hálsi.

"Best að tengja þetta."

Sprungið dekk. Ekki gott.

Til þess þurfa græjurnar að vera í lagi og virka.
Svo þarf auðvitað bara að setjast upp í dráttarvélina og keyra af stað. Og keyra allan daginn langt fram á kvöld og jafnvel nótt.

Hólmar að valta.

Í gær kom loksins nautabíllinn eftir að verkfalli dýralækna lauk. Ég ákvað að taka ekki myndir af því. En óneitanlega rýmkaði um greyin eftir að sumir voru farnir. Þetta eru stórar skepnur og ekki gott að fá þær á sig. Bændurnir voru að fara að loka stíunni þegar einn vildi ekki lengur flytja.

"Svona, karlinn. Þetta er allt í lagi."

Við erum með fimm heimaalninga á bænum. Ein ærin drapst, þó ekki af undarlega sjúkdómnum, sem var þrílembd. Önnur ær mjólkar ekki svo hennar tvö fá líka aukamjólk. Hún passar upp á liðið.

Hólmar að gefa heimaalningunum. Eitt var í stroki þennan morgun.

Hólmar hinn barngóði gefur kálfunum líka. Hann er einhleypur, stelpur.

Svo þarf að laga allar girðingar svo það sé hægt að hleypa fénu upp á fjall og kvígunum út á tún.

"Af hverju eltir konan mig svona á röndum?"

Einhvern tíma var viðtal við gamlan bónda sem sagði að stígvél hefðu markað mestu framfarirnar í landbúnaði. Ætli GSM síminn sé samt ekki uppáhalds uppfinning bænda.

Reyna að halda þeim á sínum stað.

Gvendur í Garði hjálpar í fjósi þegar á þarf.

Þá á að hleypa þeim á fjall.

Já, það þarf að hlaupa líka.

Komnar upp í heimalönd.

"Ætlarðu þá að hleypa okkur út á tún núna?"

True Detective - True Misogyny

Ég hef lengi verið svag fyrir Suðurríkjum Bandaríkjanna. Ekki þeim raunverulegu auðvitað, aldrei komið þangað, heldur þessari ímynd sem er gefin í ævintýraheiminum. Steiktir, grænir tómatar, Steel Magnolias og Forrest Gump eru uppáhaldsmyndir. Suðurríkjarokk þykir mér skemmtilegt, Sweet home Alabama alltaf gott. Svo er það auðvitað trúin, kántríið og „the drawl“ sem sameinast allt í hinum goðumlíka Johnny Cash.

Eins og komið hefur fram áður þá hef ég líka morbid fascination. Svo núna í sumarfríinu fannst mér kjörið að verða mér úti um True Detective til að stutta mér stundirnar.

Þetta lofaði góðu, það var allt til staðar. Suðurríkin, drungi, raðmorðingi, symbolismi, Matthew McConaughey sem ég hef alltaf verið skotin í. Heimspekilegar pælingar, sem við Gummi afgreiddum nú reyndar í kjallaraherberginu yfir rauðvíni (öllu sem flaut, en whatever) hér í fyrndinni. Ég samsama mig miklu meira með lífsnautnamanninum núna og finnst það fyndið.

En, það er eitt sem truflar mig alveg óskaplega. Núna er ég búin að horfa á fjóra þætti og það er engin kona í þáttunum. Jú, jú, það er vissulega „fórnarlambið“ og „eiginkonan“ og „viðhaldið“ og „mellurnar“ og berar konur út í eitt. Það eru kvenímyndir þarna og brjóst og rassar. En það er engin kona. Og það er ömurlegt.

... which, for all its gripping, gorgeous imagery and brain-invading writing, has thus far failed to present viewers with a single complex female character ...

Það er ömurlegt í mynd þar sem ung kona hefur verið drepin, fyrir nákvæmlega það eitt að vera kona, og er stillt upp til sýnis í dauða sínum,  séu konur kyn- og hlutgerðar út í eitt. Ung kona er drepin og stillt upp nakin til sýnis. Í næstu senum er svo ungum konum stillt upp nöktum til sýnis á súlum. Þær eru að vísu lifandi en þær eru alveg jafn hlutgerðar og fórnarlambið. Þær skipta nákvæmlega engu máli fyrir söguþráðinn, þær eru aðeins og eingöngu til sýnis.

Eiginkonan er í sinni týpísku rullu; „Við þurfum að tala saman.“ Viðhaldið í sinni týpísku rullu; „Þú getur ekki farið svona með mig!“

Eina manneskjan sem hefur komið inn á stöðu kvenna er mellumamman. Auðvitað, af öllum.

Jan: Girls walk this Earth all the time screwin' for free. Why is it you add business to the mix and boys like you can't stand the thought? I'll tell you. It's cause suddenly you don't own it the way you thought you did.

Hins vegar er það alveg þreytandi leiðinleg klisja að konur séu „sjálfstæðar“ og „sterkar“ með því að selja líkama sinn. Afsakið á meðan ég æli. Auk þess er það ekki stúlkan sem „owns it“ heldur mellumamman sem gerir hana út.

Karlremban er svo ýkt og yfirgengileg að mér hefur dottið í hug eins og Willa Paskin að það sé gert viljandi. Það breytir hins vegar engu um það að með þessari hefðbundnu sýn sinni á kvenímyndina þá ýta þættirnir undir og viðhalda þessum helv.. steríótýpum.

Auk þess þá eru karlar í aðalhlutverkum. Það eru fleiri karlar í áberandi aukahlutverkum og fá þ.a.l. meiri pening og möguleika á að verða frægari. Stelpurnar sem eiga brjóstin og rassana fá líklega ekki mjög há laun fyrir utan að sjaldnast sést nú í andlitin á þeim.

Maggie Gyllenhaal opnaði nýverið á aldursfordóma gagnvart konum í Hollywood. Eitthvað sem við höfum öll vitað lengi svo sem. Þegar hún var 37 ára var hún „of gömul“ til að vera ástarviðfang fyrir 55 ára gamlan karlleikara.

Woody Harrelson leikur Marty Hart. Woody er fæddur 1961. Michelle Monaghan sem er fædd 1976 leikur eiginkonuna og Alexandra Daddario sem er fædd 1986 leikur viðhaldið. Smá kventengdir aldursfordómar, svona?

Það hefur verið kynlífsatriði með þeim báðum þar sem þær eru sýndar naktar en Woody ekki. Hann heldur sér í þokkalegu formi þótt hann sé ekki sérstaklega fríður. Mér hefur líka alltaf fundist furðulegt hvernig karlpersónur í Hollywood geta gert það í nærbuxunum.

Ég veit að konur eru stöðugt hlutgerðar í í fantasíuheiminum eins og raunveruleikanum en ég hef aldrei fundið það jafnsterkt og núna. Kannski vegna þess að konur eru farnar að láta í sér heyra. Allt í einu blastarkvenmannsröddin út í heiminn. Og hún segir: „Við erum til. Við finnum til. Við eigum okkur líf og erum ekki skrautmunir í lífi karla, bíómyndum karla, fantasíuheimi karla. Við erum einstaklingar.“

Það það sem er svo vont í True Detective. Það er ung kona drepin og hún skiptir engu máli. Það hafa fleiri ungar konur verið drepnar og þær skipta engu máli. Sá sem skiptir máli er karlinn sem drap þær.  Og hinir karlarnir eltast við karlinn sem hatar konur. Karlar sem koma illa fram við konur og hlutgera þær líka. Þetta er leikur fyrir þeim, leikur sem sýnir hver er klárastur. Þetta er karlaheimur og mikið djöfull er þetta orðið alveg viðbjóðslega þreytandi.