Ég biðst afsökunar

Við búum í samfélagi. Forfeður okkar og –mæður komust að því einhvern tíma í fyrndinni að það væri illskárra að samþykkja einhvers konar reglur sem hefðu í för með sér vonandi meiri ávinning en fórnirnar sem þyrfti að færa. Hefur þetta oft verið nefnt samfélagssáttmálinn.

Við færum e.k. yfirstjórn í hendur ákveðið vald yfir okkur og borgum einnig til þessarar yfirstjórnar í formi skatta s.s. útsvars. Við treystum þessari yfirstjórn til þess að nýta þessa fjármuni á sem skynsamlegastan hátt.

Því miður hefur það reynst mörgum erfitt að kunna sér hóf þegar þeir komast í sameiginlega sjóði. Einhverra hluta vegna virðast þeir halda að þetta séu eigendalausir fjármunir sem ofgnótt sé af. Því fer fjarri; þetta eru peningar okkar allra sem á að nýta til góðra hluta. M.a. til að jafna lífsgæði.

Það er því eðlileg krafa að þeir sem umsjón hafa með sameiginlegum sjóðum okkar geri það af virðingu og sýni ábyrgð.

Nýverið birtist á vef Þingeyjarsveitar skýrsla unnin af hagfræðingnum Haraldi L. Haraldssyni um rekstur og framtíðarskipulag Þingeyjarskóla. Það er varla hægt að segja annað en að skýrslan sé svört. Fjármálastjórn skólans, ef stjórn skyldi kalla, er í molum.

Það væri of langt mál að rifja upp öll ósköpin en miðað við hvað þessi skýrsla er lítið í umræðunni er eins og fólk átti sig ekki á þeim upplýsingum sem þar koma fram.

Í staðinn fyrir að koma með tilvísanir hér í skýrsluna hef ég farið með yfirstrikun í það sem mér þykir merkilegt og sett við athugasemdir. Hægt að sjá hér.

Á þessari meðferð fjármuna hlýtur einhver að bera ábyrgð.

Núna væri ósköp einfalt og þægilegt að benda á skólastjórann og segja að ábyrgðin sé öll hans. Í grunnskólalögum segir:

7. gr. Skólastjóri.
Við grunnskóla skal vera skólastjóri sem er forstöðumaður grunnskóla, stjórnar honum, veitir faglega forustu og ber ábyrgð á starfi skólans gagnvart sveitarstjórn.

Ég finn svo sem enga beina tilvísun um ábyrgð stjórnenda hjá sveitarfélögum en ætla mætti að viðlíka reglur og um stjórnendur ríkisfyrirtækja giltu.

Á vef Fjármálaráðuneytisins segir:

Ábyrgð stjórnenda. Stjórnendur þurfa að vera vel upplýstir um mikilvægi fjármálastjórnunar, enda er á ábyrgð þeirra að halda fjármálum innan marka heimilda. Hvetja þarf til þess að gerð fjárhagsáætlana og eftirfylgni með þeim sé vönduð og tryggja að stjórnendur axli ábyrgð á fjármálum.

Hins vegar er lífinu iðulega þannig farið að þótt það geti verið einfalt og sé á stundum þægilegt þá er það yfirleitt ekki bæði.

Skólastjórinn hefur nefnilega yfirmenn. Yfirmenn sem ber að líta eftir og bera ábyrgð á því sem undirmenn þeirra gera.

Fjárhagsáætlanir grunnskóla fara yfirleitt þannig fram að skólastjóri setur fram áætlun og leggur fyrir fræðslunefnd/skólanefnd. Síðan fer áætlunin inn á borð sveitarstjórnar sem samþykkir hana. Þingeyjarskóli var t.d. innan áætlunar í maí síðastliðnum.

Þá kemur fram í skýrslu HLH að:

Að sögn skólastjóra hefur hann lítið komið að fjárhagsáætlunargerð frá sameiningu skólanna. (bls. 2)

Hver er það þá sem býr til áætlunina? Í skýrslunni í beinu framhaldi að ofan segir:

Fjárhagsáætlunin hefur aðallega verið unnin af starfsmanni á skrifstofu. Nokkuð er um að áætlunin sé unnin þannig að áætlun líðandi árs er uppfærð. Að sögn fær skólastjóri áætlunina til að fara yfir með mjög stuttum fyrirvara og litlum upplýsingum. Það er skoðun skólastjóra að betur færi á að hann, ásamt starfsmanni ynni áætlunina saman fyrir skólann, en til þess þyrfti meiri tíma en skólastjóri hefur fengið til að yfirfara áætlunina.

Það er sem sagt einhver embættismaður á skrifstofu Þingeyjarsveitar sem ber ábyrgðina! Nei, það er ekki þannig. Að sjálfsögðu er það sveitarstjórnin sem ber ábyrgð á meðferð fjármuna.

Þar sem ég sat í sveitarstjórn á þessum tíma varð ég verulega miður mín þegar ég las skýrsluna. Mér þykir ákaflega leitt að þurfa að viðurkenna að ég áttaði mig ekki á að peningastreymið væri með þessum hætti.

Ég sá vissulega í ársreikningi að talsvert var farið fram úr (ég hélt ekki sérstaklega upp á þessi gögn eftir að setu minni lauk) en sú skýring var gefin að vegna mikilla veikinda hefði þurft mikla forfallakennslu. Auðvitað bar mér skylda til sem sveitarstjórnarfulltrúi að spyrjast fyrir um hverju þessu sætti. Og mig langar að halda til haga, mér til varnar af veikum mætti, að ég reyndi að spyrna við fótum þegar lagt var til að allir kennarar fengju eins tíma kennsluafslátt. Þeir fengu hann ekki en skólinn fékk fjármunina samt.

En það breytir ekki neinu. Ég brást skyldum mínum sem sveitarstjórnarfulltrúi í þessu máli og ég bið íbúa Þingeyjarsveitar afsökunar á því.

Að mismuna börnum

Um daginn var skoðanakönnun í sveitarfélaginu Þingeyjarsveit. Fyrst átti að vera íbúakosning sem hluti íbúa átti að taka þátt. Það var að sjálfsögðu ólöglegt. Þá var haldin skoðanakönnun og tekið fram sérstaklega að skoðanir íbúa á skólasvæði Þingeyjarskóla skiptu meira máli en skoðanir íbúa á skólasvæði Stórutjarnaskóla.
Þetta er fúlt en við erum fullorðið fólk.

Nú berast af því fregnir að nemendur unglingadeilda Þingeyjarskóla hafi fengið mini-ipada í hendur. Ég óska þeim til hamingju með það.
En það eru tveir skólar í Þingeyjarsveit. Þegar Reykjanesbær ákvað að ipad-væða unglingana sína gerðu þeir það í öllum skólunum sínum.
Ég veit ekki hvað nemendur unglingadeildar Stórutjarnaskóla eru margir. Sennilega í kringum 10. Kannski vildu kennarar ekki ipad-væðast, ég veit það ekki. Kannski sýndi engin/n frumkvæði. Ég veit það ekki heldur.
En ég er með óbragð í munninum. Mér finnst þetta ljótt.

Ekkert ótrúlegt við könnunina

Í gær hringdi ungt fólk á vegum Félagsvísindastofnunar í íbúa Þingeyjarsveitar og lagði fyrir þá fjórar spurningar.
Staðarmiðillinn okkar brást ókvæða við og birti undir miðnætti fréttina; Ótrúleg könnun.
Fyrst er nefnt að fólk hafi verið spurt að því hvort það byggi á skólasvæði Þingeyjarskóla. Helst er gagnrýnt að spurning 2 hafi aðeins snúist um hvort starfrækja ætti Þingeyjarskóla á einni eða tveimur starfsstöðvum en ekki hvar sú starfsstöð ætti að vera.
Þá er gagnrýnt að svo litlu hafi munað á spurningunum tveimur um ljósleiðarann að það hafi engu breytt.
Beinist þessi gagnrýni fyrst og fremst að vinnubrögðum Félagsvísindastofnunar.

1. Það er grundvallaratriði í svona skoðanakönnunum að þær séu ópersónugreinanlegar. Þar sem búið var að gefa það út að skoðanir sumra giltu meira en skoðanir annarra þá var þetta það fyrsta sem ég spurði unga manninn um. Ef könnunin hefði verið persónugreinanleg þá hefði ég sent kæru til Persónuverndar. En hún er ekki persónugreinanleg. Eina leiðin til að komast að því hvort viðmælandi búi á skólasvæði Þingeyjarskóla er að spyrja að því. Ef íbúum á skólasvæði Þingeyjarskóla hefur fjölgað óeðlilega mikið þá kemur það í ljós.
Mín persónulega skoðun er og hefur alltaf verið sú að þessi mismunun á milli búsetusvæða sé óeðlileg.

2. Það hefur aldrei staðið til að spyrja um álit á því hvar starfsstöðin eina eigi að vera. Aldrei nokkurn tíma. Í kosningaloforðaplaggi Samstöðu fyrir kosningar í vor stóð:

Þar verði kosið um hvort starfrækja skuli grunnskólastigið áfram á tveimur starfsstöðvum eða sameina það á einn stað. Íbúakosning þessi verði bindandi en sveitarstjórn taki að henni lokinni ákvörðun í samræmi við niðurstöður hennar. Starfsemi Þingeyjarskóla verði samkvæmt
þeirri niðurstöðu frá haustinu 2015. (Feitletrun mín.)

Að ráðast að starfsheiðri Félagsvísindastofnunar þykir mér með ólíkindum. Ég hringdi í stofnunina og spurði að því hvernig að könnunum almennt væri staðið. (Og uppfræddi viðmælanda um þá gagnrýni sem komið hefur fram.)
 Ferlið er svona:
Verkkaupi setur fram beiðni um það sem hann vill láta kanna, hvar skoðanir ákveðins markhóps liggja. Hann setur fram spurningarnar sem eru skoðaðar hjá Félagsvísindastofnun og kannski aðlagaðar að einhverju leyti svo hægt sé að komast sem best að því sem er verið að reyna að komast að. Verkkaupinn samþykkir aðferðafræðina.

Sé eitthvað athugavert við könnunina er ekki við Félagsvísindastofnun að sakast.
Árið 2010 var keypt skýrsla af Félagsvísindastofnun. Skýrslan var unnin í samráði við skýrslubeiðendur og þeirra forsendur hafðar að leiðarljósi. Fulltrúi skýrslubeiðenda leyfði sér svo að segja opinberlega  að skýrslan væri ekki skeinipappírsins virði.

Þetta er óboðlegur málflutningur. Gagnrýnum endilega. En beinum gagnrýninni á réttan stað.

Aðventuhugvekja um hrúta

Aðventuhugvekja um hrúta

,,Vertu ekki með þessa vitleysu, elskan mín. Þú hlýtur að sjá að þú
hefðir átt að skrifa þessa grein þína út frá mínum forsendum. En það er
náttúrulega ekki við öðru að búast hjá svona öfgasinnum sem hugsa of
mikið innan rammans.´´

 

Hernaðarlist 101

Það er ekki á íslenska konukind logið að ætla sér að kenna fólki að heyja stríð en það er nákvæmlega það sem ég ætla að gera núna. Það er borgarastyrjöld í Þingeyjarsveit og skeytin fljúga á milli. Baráttuaðferðir talsmanna Reykdælinga eru ekki nógu markvissar að mínu mati og vil ég gjarna að þeir bæti þar úr. Ég vona að vinir mínir á Laugum taki ábendingum mínum ekki mjög illa.

Það eru nokkur grundvallaratrið sem þarf að hafa í huga áður en lagt er af stað í hernað.

Sun Tzu sagði:

知彼知己，百戰不殆；不知彼而知己，一勝一負；不知彼，不知己，每戰必殆

Sennilega þekktara á ensku; Know thy enemy, know thyself. Þekktu óvininn, þekktu sjálfa/n þig.

Og að berjast ekki á tveimur vígstöðvum í einu. Reynslumiklir marskálkar hafa farið flatt á því.

Þekktu óvininn.

Hver er óvinurinn? Eru það Aðaldælingar? Aðaldælingar eru í nákvæmlega sömu stöðu og þið. Hinn almenni Aðaldælingur hefur enga fullvissu fyrir því að „skólinn þeirra“ sé ekki á förum þrátt fyrir orðróm um baktjaldasamninga.

Er það Stórutjarnaskóli? Stórutjarnaskóli hefur ekkert af sér gert annað en að vera friðhelgur þetta kjörtímabil. Ákvað skólinn, starfsmenn hans eða skólasvæðið það? Nei.

Samstaða gaf þetta loforð í kosningunum. Hafa íbúakosningu um það hvort ætti að sameina Þingeyjarskóla á einum stað og að ekki verði hreyft við Stórutjarnaskóla. Samstaða vann yfirburðasigur sem ekki er hægt að skilja öðruvísi en að meirihlutavilji sé fyrir þessu fyrirkomulagi í sveitarfélaginu.

Íbúakosningin hefur nú breyst í skoðanakönnun en enn sem fyrr á að kanna hið sama: hvort vilji sé til að sameina skólann á einum stað. Það er ekki verið að spyrja eftir því hvar fólk vill að hann sé. Það er sveitarstjórnin sem ákveður staðsetninguna.

Það sveitarstjórnin sem þið verðið að sannfæra. Þið verðið að sýna valdhafanum og almenningsálitinu að það sé skynsamlegra að hafa skólann á Laugum. Það gerið þið ekki með því að berjast fyrir einhverju sem er ekki verið að berjast um núna. Það stendur ekki til að sameina alla skólana núna. Ekki eyða orkunni í tilgangslausa baráttu.

Þekktu sjálfa/n þig.

Hvað er það sem þið viljið? Þið viljið væntanlega sameinað, öflugt menntasetur á Laugum. Skil það vel. Það er lokatakmarkið. Til að komast þangað verðið þið að komast yfir hindrunina sem blasir við núna. Að ná Þingeyjarskóla á Laugar. Það er eina verkefnið sem blasir við núna. Þið vinnið ekki stríðið ef þið tapið þessari orrustu.

Sá möguleiki er auðvitað til staðar að hafa óbreytt ástand en skv. skýrslu Skólastofunnar er ekki mikill vilji til þess.

Kannski viljið þið eitthvað annað, ég veit það ekki. Verið bara viss um að þið vitið hvað þið viljið.

Ekki berjast á tveimur vígstöðvum.

Það væri nú að bera í bakkafullan lækinn að tala um að skólinn sé nærsamfélaginu dýrmætur. Þið eruð að keppa við Aðaldælinga núna um skólann. Skólinn er þeim alveg jafn dýrmætur og ykkur. Skóli Fnjóskdælinga er þeim líka dýrmætur. Til hvers í ósköpunum að egna þá til ófriðar? Og fyrir hvað? Eitthvað sem stendur ekki til? Eitthvað sem er ekki verið að berjast um núna? Þetta er afskaplega óskynsamlegt og dreifir bara baráttuþrekinu.

Napóleon og Hitler flöskuðu báðir á þessu. Réðust inn í Rússland á sama tíma og þeir voru að berjast annars staðar. Þið megið alveg líta á skólasvæði Stórutjarnaskóla sem steppur Rússlands. Eða Mordor. Hlutverk Saurons er jú löngu skipað. Þetta vígi verður ekki unnið bara svona hinsegin.

Einbeitið ykkur að því sem við er að etja nákvæmlega núna.

Látum helvítin neita því

Þessi frasi: „Let them deny it“ eða „Let the bastards deny it“ er kenndur bæði við Nixon og Johnson fyrrverandi forseta Bandaríkjanna. Merking frasanna, látum þá neita því eða látum helvítin neita því er sú að setja fram einhverja algjöra ósvinnu og láta andstæðinginn eyða tíma, orku og trúverðugleika í að neita því. Þá er líka búið að strá fræinu, þar sem er reykur þar er eldur.

Ég mundi eftir þessum frasa nýverið þegar ég las grein Ara Teitssonar Menntaþankar á 641.is. Ari fjallar þar um hin endalausu skólasameiningarmál sveitarfélagsins og setur fram þessa ótrúlega ósmekklegu fullyrðingu:

Á nýafstöðnum sveitarfundi í Ýdölum voru lagðar fram þrjár skýrslur varðandi skólamál sveitarfélagsins og þar komu fram ýmsar athygliverðar upplýsingar.(Skýrslurnar má finna á heimasíðu Þingeyjarsveitar).
Af skýrslu Haraldar Líndal má ætla að ekki sé gætt nægs aðhalds í rekstri Þingeyjarskóla og árlega megi spara þar mikla fjármuni án breytinga á staðsetningu skólastarfs. Ekki voru birtar sambærilegar tölur um rekstur Stórutjarnarskóla en þar til þær verða lagðar fram verður að gera ráð fyrir rekstur sé með svipuðum hætti þar. (Skástrikun mín.)

Það er nákvæmlega ekkert sem bendir til þess að sama ónæga aðhaldið í fjármálum sé í gangi í Stórutjarnaskóla og í Þingeyjarskóla. Nákvæmlega ekki neitt. Það hlýtur að vera hægur vandi að sýna ársreikninga ef út í það er farið. (Og hér eru þeir.*)

Reykdælingum er hins vegar ákveðin vorkunn. Þeir sjá fram á að skólinn þeirra sé að fara. Einhverra hluta vegna hafa þeir sem standa í baráttunni tekið þann pól í hæðina að andskotast út í Stórutjarnaskóla til að verja sinn eigin.

Aðalsteinn Már segir í aðsendri grein í sama miðli:

Ég er mjög ósáttur við vinnubrögð í Þingeyjarsveit þegar kemur að skólamálum. Það á að skoða heildarmyndina í öllu sveitarfélaginu, horfa fram á veginn, hugsa stórt, og taka djarfar ákvarðanir. (Skáletrun mín.)

Mér er alveg sama hvort sameinaður Þingeyjarskóli sé á Litlulaugum eða Hafralæk, það klagar ekkert upp á mig. Ég er líka tiltölulega sannfærð um að allt skólahald Þingeyjarsveitar mun að lokum færast á einn stað. En hvað varðar notkun á Stórutjarnaskóla í varnarstríði Reykdælinga langar mig að benda á eftirfarandi:

• Það er ekki fjármálaóreiða í Stórutjarnaskóla.

• Það er ekki starfsandavandi með tilheyrandi sálfræðikostnaði í Stórutjarnaskóla.

• Húsnæði Stórutjarnaskóla er í toppstandi og hægt að senda alla nemendur Þingeyjarsveitar þangað strax eftir helgi án þess að kosta til þess krónu í viðhald eða endurbætur á húsnæðinu núna né í náinni framtíð.

Eru talsmenn Reykdælinga vissir um að þeir vilji halda þessum málflutningi til streitu?

*Stórutjarnaskóli er innan við 10% yfir meðaltali á meðan Þingeyjarskóli er slagar í um 60% yfir meðaltal. Það er himinn og haf á milli þarna.

Stærsta barnið á heimilinu

Fyrir mörgum árum síðan heyrði ég móður mína ræða það við einhverja vinkonu sína að pabbi minn væri stærsta barnið á heimilinu. Ég hef væntanlega verið á forgelgjunni (pre-teen) því á þessum tímapunkti tók ég öllum hlutum bókstaflega. Eflaust hefur mamma mín verið að fíflast (ég alla vega vona það) en pabbi minn setti alveg ótrúlega niður þegar ég heyrði þetta. Ég sá hann ekki í réttu ljósi í talsverðan tíma.

 Ég hef heyrt þessa fullyrðingu síðan en blessunarlega sjaldnar og sjaldnar. Það er allt rangt við þessa fullyrðingu. En samt lýsir hún svo nákvæmlega tvískinnungnum sem við höfum búið við.

Því var þannig farið á mínu heimili að pabbi vann úti en mamma heima við. Pabbi fór frakkaklæddur í vinnuna með vindil og skjalatösku. Hann „skaffaði“ og sá um flest utan heimilis. Að þessi fullorðni, ábyrgðarfulli maður sem fór út í heiminn á hverjum degi væri krakki var eitthvað sem gekk ekki upp í höfðinu á mér.

Að heyra svo fleiri konur segja þetta um aðra menn var eiginlega alveg óþolandi.  Sérstaklega vegna þess að þær voru alltaf með þetta þolinmóða, skilningsríka píslarvættisbros á andlitinu. Þetta viðbjóðslega bros sem sagði hljóðlaust: „Boys will be boys.“ Argh!!!

Skilaboðin og skilningurinn á hlutverkum kynjanna var þessi:

Karlarnir ráða öllu og stjórna. Þeir bera ábyrgð á öllum hlutum og konum er ekki treyst til að koma að

Et tu, John Lennon.

stjórn heimsins, hvað þá fjármálum. En, innst inni eru karlar litlir strákar sem konur eiga að hugga og vera góðar við og vera fullorðni og þroskaði aðilinn í sambandinu. Bíddu, hvað!?!

Þvílíka, andskotans kjaftæðið. Og þetta töldu konur sér trú um alveg lon og don. Kannski var það eina leiðin til að þola misréttið, ég veit það ekki.  En hitt veit ég:

Pabbi minn var ekki stærsta barnið á heimilinu. Hann var fullorðinn og þroskaður maður. Alveg nákvæmlega eins og afi minn og maðurinn minn og reyndar flestallir karlmenn sem ég þekki. Auðvitað hef ég hitt óþroskaða karlmenn. Ég hef líka hitt óþroskaðar konur.

Þetta er óþolandi orðatiltæki og lítilsvirðandi gagnvart karlmönnum. Hættum endanlega að nota það.

                  Sýnishorn af þolinmóða, skilningsríka píslarvættis ógeðs brosinu á 0.28.