Raunveruleikinn og túlkun hans

Sannleikurinn er afstæður og raunveruleikinn túlkunaratriði. Þessi eini, heilagi og óbreytanlegi sannleikur er ekki til. Það sökkar, ég veit. 

Miðað við greinaskrif og staðbundnar fréttir þá hefði mátt ætla að Reykdælingar væru um það bil að fara á dýnurnar vegna skólamála. Nema hvað, í gær gerðist tvennt;

Birt var niðurstaða úr könnun Félagsvísindastofnunar og boðuð var samstöðustaða við Kjarna.

Staðarmiðill Reykdælinga slær upp í fyrirsögn að 72% íbúa vilji að Þingeyjarskóli verði í einni starfsstöð. Þetta er skemmtilegt vegna þess að ,,sumir" vildu helst ekki að íbúar á skólasvæði Stórutjarnaskóla tækju þátt í könnuninni, þeim kæmi þetta almennt og yfirleitt ekkert við. Hins vegar draga þeir íbúar þessa tölu niður. Ef aðeins er skoðað skólasvæði Þingeyjarskóla, mikilvægari skoðanirnar, þá kemur í ljós að 79% vilja sameiningu.

Í gær var líka boðaður samstöðufundur. Mjög virðingarvert framtak sem beinir athyglinni þangað sem

hún á heima, fólkinu sem raunverulega ræður.

Hins vegar heyrist ekkert frá fundinum. Þögnin er ærandi. Með rökleiðslu a la Ari Teits* get ég ekki komist að annarri niðurstöðu en þeirri að illa hafi verið mætt.

Þetta leiðir mig að ákveðinni niðurstöðu:

Auðvitað átta Reykdælingar sig á því að það er líklegt að skólinn fari frá Laugum. Það var nú alveg búið að ræða fyrirfram ákvarðanir og baktjaldamakk fyrir skoðanakönnun. Samt er svona mikill meirihluti fyrir sameiningu.** Enda er það eina skynsama niðurstaðan og sú sem er fyrst og fremst best fyrir nemendurna. 

Að mér læðist sá lúmski grunur að hinir háværu mótmælendur tali ekki fyrir meirihluta Reykdælinga.

Þetta er ágæt niðurstaða að öðru leyti. En á í alvöru að leyfa rekstrinum að vera óbreyttum í allan vetur? Á ekkert að taka á þessum lausatökum í fjármálunum?

Update 12:51.
Staðarmiðillinn segir að 50 manns hafi mætt.  Ég er nú bara ánægð með Reykdælingana.


*Sem er vond rökleiðsla. Ég bara stenst ekki mátið.
**Jafnvel þótt allir Aðaldælingar hafi sagt já og allir Reykdælingar nei þá væri hlutfallið ekki svona hátt. Enda skiptir það engu. Við erum öll í sama liðinu.

Barátta kynjanna

Mér leiðist þessi auglýsing. Ég hef ekki almennilega áttað mig á hvað það er en held ég hafi áttað mig á því í gær.  Þá lásum við þennan kafla í Sölku Völku:

Núna erum við strangt til tekið ekki að tala um kynjabaráttuna sem slíka, þ.e. að konur verði metnar til jafns við karla á samfélagslegum vettvangi. Nei, það er þessi barátta innan sambanda, þessi hugmynd að ástarsambönd séu valdabarátta. Stöðug samkeppni um að vera klárari og fullkomnari. Að láta ekki hanka sig. T.d. á því að hafa gleymt að borga barnfóstrunni.
Við tölum iðulega um ástina á þessum nótum; að hún sé e.k. eltingarleikur, að annar aðilinn sé sigraður o.s.frv. Þá virðumst við alveg sannfærð um að annar aðilinn hljóti að vera ,,ráðandi" í sambandinu. Það er t.d. mjög niðurlægjandi fyrir karlmann ef konan er álitin ráðandi aðilinn.
Hins vegar finnst mér þetta mjög leiðinleg orðræða. Þetta er ekki mín upplifun af ástinni og vonandi sem fæstra. Auðvitað er til fólk sem hefur gaman að dramatík og ef það vill hafa hana inni á gafli heima hjá sér alltaf þá er það allt í lagi mín vegna.
Ég hins vegar lít á heimili mitt sem griðastað þar sem mér og mínum líður vel. Og ástin nærir mig og veitir mér vellíðan en ekki vansæld.

Hlutverk minnihluta

Þegar stjórnin ,,mín" sat þá vildi ég að þingmenn ynnu meira saman og mitt fólk fengi vinnufrið til góðra verka. Núna vill Sigmundur Davíð að stjórnarandstaðan sé elskulegri við sig. Mér finnst hann ekki eiga það skilið.
Svona skiptum við um skoðun eftir því hvoru megin borðsins við sitjum í það skiptið.

Stundum hefur verið rætt um það að þessi eilífi skotgrafahernaður sé ekki góður og fólk eigi að vinna saman.
Það er auðvitað voða sætt að öll dýrin í skóginum séu vinir. En ég er sammála Mikka ref hér, það er bull og vitleysa.

Að því sögðu tel ég ekki nauðsynlegt að meiri- og minnihluti þurfi alltaf að vera svarnir óvinir. Ég sé enga þörf á því að minnihlutinn sé alltaf á móti öllu sem meirihlutinn gerir. Hins vegar tel ég afar nauðsynlegt að minnihlutinn veiti meirihlutanum aðhald.
Það er nefnilega alveg sama hversu yndislega gott fólk er, hversu vammlaust og æðislegt, allt fólk er mannlegt. Vald er vandmeðfarið og hættulegt. Vald getur spillt og það getur blindað fólk.
Ég er alls ekki að segja að það sé óumflýjanlegt. En möguleikinn er til staðar og það eitt og sér nægir.

Þess vegna vil ég miklu frekar að minni- og meirihlutar séu upp á kant heldur en þeir séu best buddies.

Bara... vá...

Það er fjallað um svörtu skýrsluna í Fréttablaðinu núna um helgina.

Oddvitinn segir að: ,,Skýrslan sýni ákveðna óhagkvæmni." Já... Hver er íslenska þýðingin á "understatement"? Því þetta er understatement of the year.

And why not? Nobody
gives a damn, obviously.

Það er svo langt síðan að skólastjórinn las skýrsluna að hann er bara alveg búinn að gleyma hvað stendur í henni. Já, þetta er svo ómerkilegur snepill hvort sem er og ekkert mark á honum takandi. Svo rekum við skólann auðvitað með nákvæmlega sama hætti í allan vetur.

Einu viðbrögðin sem ég hef séð snúast um að myndin sem fylgir sé af Framhaldsskólanum. Það er skrítið en það stendur undir myndinni að þetta sé framhaldsskólinn. Gott að vera með forgangsröðina á hreinu.

Já, og núna er reksturinn á ,,hinum" skólanum ekki bara svipaður heldur ,,heldur verri."* Það er nefnilega svo miklu betra að fjármálastjórnunin sé alls staðar í molum.

Jafnvel þótt ósannað sé.

Ég veit hreinlega ekki hvort ég á að gráta eða hágráta.

*Fyrir þeirri fullyrðingu eru þó ekki færð nein rök.

Ég biðst afsökunar

Við búum í samfélagi. Forfeður okkar og –mæður komust að því einhvern tíma í fyrndinni að það væri illskárra að samþykkja einhvers konar reglur sem hefðu í för með sér vonandi meiri ávinning en fórnirnar sem þyrfti að færa. Hefur þetta oft verið nefnt samfélagssáttmálinn.

Við færum e.k. yfirstjórn í hendur ákveðið vald yfir okkur og borgum einnig til þessarar yfirstjórnar í formi skatta s.s. útsvars. Við treystum þessari yfirstjórn til þess að nýta þessa fjármuni á sem skynsamlegastan hátt.

Því miður hefur það reynst mörgum erfitt að kunna sér hóf þegar þeir komast í sameiginlega sjóði. Einhverra hluta vegna virðast þeir halda að þetta séu eigendalausir fjármunir sem ofgnótt sé af. Því fer fjarri; þetta eru peningar okkar allra sem á að nýta til góðra hluta. M.a. til að jafna lífsgæði.

Það er því eðlileg krafa að þeir sem umsjón hafa með sameiginlegum sjóðum okkar geri það af virðingu og sýni ábyrgð.

Nýverið birtist á vef Þingeyjarsveitar skýrsla unnin af hagfræðingnum Haraldi L. Haraldssyni um rekstur og framtíðarskipulag Þingeyjarskóla. Það er varla hægt að segja annað en að skýrslan sé svört. Fjármálastjórn skólans, ef stjórn skyldi kalla, er í molum.

Það væri of langt mál að rifja upp öll ósköpin en miðað við hvað þessi skýrsla er lítið í umræðunni er eins og fólk átti sig ekki á þeim upplýsingum sem þar koma fram.

Í staðinn fyrir að koma með tilvísanir hér í skýrsluna hef ég farið með yfirstrikun í það sem mér þykir merkilegt og sett við athugasemdir. Hægt að sjá hér.

Á þessari meðferð fjármuna hlýtur einhver að bera ábyrgð.

Núna væri ósköp einfalt og þægilegt að benda á skólastjórann og segja að ábyrgðin sé öll hans. Í grunnskólalögum segir:

7. gr. Skólastjóri.
Við grunnskóla skal vera skólastjóri sem er forstöðumaður grunnskóla, stjórnar honum, veitir faglega forustu og ber ábyrgð á starfi skólans gagnvart sveitarstjórn.

Ég finn svo sem enga beina tilvísun um ábyrgð stjórnenda hjá sveitarfélögum en ætla mætti að viðlíka reglur og um stjórnendur ríkisfyrirtækja giltu.

Á vef Fjármálaráðuneytisins segir:

Ábyrgð stjórnenda. Stjórnendur þurfa að vera vel upplýstir um mikilvægi fjármálastjórnunar, enda er á ábyrgð þeirra að halda fjármálum innan marka heimilda. Hvetja þarf til þess að gerð fjárhagsáætlana og eftirfylgni með þeim sé vönduð og tryggja að stjórnendur axli ábyrgð á fjármálum.

Hins vegar er lífinu iðulega þannig farið að þótt það geti verið einfalt og sé á stundum þægilegt þá er það yfirleitt ekki bæði.

Skólastjórinn hefur nefnilega yfirmenn. Yfirmenn sem ber að líta eftir og bera ábyrgð á því sem undirmenn þeirra gera.

Fjárhagsáætlanir grunnskóla fara yfirleitt þannig fram að skólastjóri setur fram áætlun og leggur fyrir fræðslunefnd/skólanefnd. Síðan fer áætlunin inn á borð sveitarstjórnar sem samþykkir hana. Þingeyjarskóli var t.d. innan áætlunar í maí síðastliðnum.

Þá kemur fram í skýrslu HLH að:

Að sögn skólastjóra hefur hann lítið komið að fjárhagsáætlunargerð frá sameiningu skólanna. (bls. 2)

Hver er það þá sem býr til áætlunina? Í skýrslunni í beinu framhaldi að ofan segir:

Fjárhagsáætlunin hefur aðallega verið unnin af starfsmanni á skrifstofu. Nokkuð er um að áætlunin sé unnin þannig að áætlun líðandi árs er uppfærð. Að sögn fær skólastjóri áætlunina til að fara yfir með mjög stuttum fyrirvara og litlum upplýsingum. Það er skoðun skólastjóra að betur færi á að hann, ásamt starfsmanni ynni áætlunina saman fyrir skólann, en til þess þyrfti meiri tíma en skólastjóri hefur fengið til að yfirfara áætlunina.

Það er sem sagt einhver embættismaður á skrifstofu Þingeyjarsveitar sem ber ábyrgðina! Nei, það er ekki þannig. Að sjálfsögðu er það sveitarstjórnin sem ber ábyrgð á meðferð fjármuna.

Þar sem ég sat í sveitarstjórn á þessum tíma varð ég verulega miður mín þegar ég las skýrsluna. Mér þykir ákaflega leitt að þurfa að viðurkenna að ég áttaði mig ekki á að peningastreymið væri með þessum hætti.

Ég sá vissulega í ársreikningi að talsvert var farið fram úr (ég hélt ekki sérstaklega upp á þessi gögn eftir að setu minni lauk) en sú skýring var gefin að vegna mikilla veikinda hefði þurft mikla forfallakennslu. Auðvitað bar mér skylda til sem sveitarstjórnarfulltrúi að spyrjast fyrir um hverju þessu sætti. Og mig langar að halda til haga, mér til varnar af veikum mætti, að ég reyndi að spyrna við fótum þegar lagt var til að allir kennarar fengju eins tíma kennsluafslátt. Þeir fengu hann ekki en skólinn fékk fjármunina samt.

En það breytir ekki neinu. Ég brást skyldum mínum sem sveitarstjórnarfulltrúi í þessu máli og ég bið íbúa Þingeyjarsveitar afsökunar á því.

Að mismuna börnum

Um daginn var skoðanakönnun í sveitarfélaginu Þingeyjarsveit. Fyrst átti að vera íbúakosning sem hluti íbúa átti að taka þátt. Það var að sjálfsögðu ólöglegt. Þá var haldin skoðanakönnun og tekið fram sérstaklega að skoðanir íbúa á skólasvæði Þingeyjarskóla skiptu meira máli en skoðanir íbúa á skólasvæði Stórutjarnaskóla.
Þetta er fúlt en við erum fullorðið fólk.

Nú berast af því fregnir að nemendur unglingadeilda Þingeyjarskóla hafi fengið mini-ipada í hendur. Ég óska þeim til hamingju með það.
En það eru tveir skólar í Þingeyjarsveit. Þegar Reykjanesbær ákvað að ipad-væða unglingana sína gerðu þeir það í öllum skólunum sínum.
Ég veit ekki hvað nemendur unglingadeildar Stórutjarnaskóla eru margir. Sennilega í kringum 10. Kannski vildu kennarar ekki ipad-væðast, ég veit það ekki. Kannski sýndi engin/n frumkvæði. Ég veit það ekki heldur.
En ég er með óbragð í munninum. Mér finnst þetta ljótt.

Ekkert ótrúlegt við könnunina

Í gær hringdi ungt fólk á vegum Félagsvísindastofnunar í íbúa Þingeyjarsveitar og lagði fyrir þá fjórar spurningar.
Staðarmiðillinn okkar brást ókvæða við og birti undir miðnætti fréttina; Ótrúleg könnun.
Fyrst er nefnt að fólk hafi verið spurt að því hvort það byggi á skólasvæði Þingeyjarskóla. Helst er gagnrýnt að spurning 2 hafi aðeins snúist um hvort starfrækja ætti Þingeyjarskóla á einni eða tveimur starfsstöðvum en ekki hvar sú starfsstöð ætti að vera.
Þá er gagnrýnt að svo litlu hafi munað á spurningunum tveimur um ljósleiðarann að það hafi engu breytt.
Beinist þessi gagnrýni fyrst og fremst að vinnubrögðum Félagsvísindastofnunar.

1. Það er grundvallaratriði í svona skoðanakönnunum að þær séu ópersónugreinanlegar. Þar sem búið var að gefa það út að skoðanir sumra giltu meira en skoðanir annarra þá var þetta það fyrsta sem ég spurði unga manninn um. Ef könnunin hefði verið persónugreinanleg þá hefði ég sent kæru til Persónuverndar. En hún er ekki persónugreinanleg. Eina leiðin til að komast að því hvort viðmælandi búi á skólasvæði Þingeyjarskóla er að spyrja að því. Ef íbúum á skólasvæði Þingeyjarskóla hefur fjölgað óeðlilega mikið þá kemur það í ljós.
Mín persónulega skoðun er og hefur alltaf verið sú að þessi mismunun á milli búsetusvæða sé óeðlileg.

2. Það hefur aldrei staðið til að spyrja um álit á því hvar starfsstöðin eina eigi að vera. Aldrei nokkurn tíma. Í kosningaloforðaplaggi Samstöðu fyrir kosningar í vor stóð:

Þar verði kosið um hvort starfrækja skuli grunnskólastigið áfram á tveimur starfsstöðvum eða sameina það á einn stað. Íbúakosning þessi verði bindandi en sveitarstjórn taki að henni lokinni ákvörðun í samræmi við niðurstöður hennar. Starfsemi Þingeyjarskóla verði samkvæmt
þeirri niðurstöðu frá haustinu 2015. (Feitletrun mín.)

Að ráðast að starfsheiðri Félagsvísindastofnunar þykir mér með ólíkindum. Ég hringdi í stofnunina og spurði að því hvernig að könnunum almennt væri staðið. (Og uppfræddi viðmælanda um þá gagnrýni sem komið hefur fram.)
 Ferlið er svona:
Verkkaupi setur fram beiðni um það sem hann vill láta kanna, hvar skoðanir ákveðins markhóps liggja. Hann setur fram spurningarnar sem eru skoðaðar hjá Félagsvísindastofnun og kannski aðlagaðar að einhverju leyti svo hægt sé að komast sem best að því sem er verið að reyna að komast að. Verkkaupinn samþykkir aðferðafræðina.

Sé eitthvað athugavert við könnunina er ekki við Félagsvísindastofnun að sakast.
Árið 2010 var keypt skýrsla af Félagsvísindastofnun. Skýrslan var unnin í samráði við skýrslubeiðendur og þeirra forsendur hafðar að leiðarljósi. Fulltrúi skýrslubeiðenda leyfði sér svo að segja opinberlega  að skýrslan væri ekki skeinipappírsins virði.

Þetta er óboðlegur málflutningur. Gagnrýnum endilega. En beinum gagnrýninni á réttan stað.