Látum helvítin neita því

Þessi frasi: „Let them deny it“ eða „Let the bastards deny it“ er kenndur bæði við Nixon og Johnson fyrrverandi forseta Bandaríkjanna. Merking frasanna, látum þá neita því eða látum helvítin neita því er sú að setja fram einhverja algjöra ósvinnu og láta andstæðinginn eyða tíma, orku og trúverðugleika í að neita því. Þá er líka búið að strá fræinu, þar sem er reykur þar er eldur.

Ég mundi eftir þessum frasa nýverið þegar ég las grein Ara Teitssonar Menntaþankar á 641.is. Ari fjallar þar um hin endalausu skólasameiningarmál sveitarfélagsins og setur fram þessa ótrúlega ósmekklegu fullyrðingu:

Á nýafstöðnum sveitarfundi í Ýdölum voru lagðar fram þrjár skýrslur varðandi skólamál sveitarfélagsins og þar komu fram ýmsar athygliverðar upplýsingar.(Skýrslurnar má finna á heimasíðu Þingeyjarsveitar).
Af skýrslu Haraldar Líndal má ætla að ekki sé gætt nægs aðhalds í rekstri Þingeyjarskóla og árlega megi spara þar mikla fjármuni án breytinga á staðsetningu skólastarfs. Ekki voru birtar sambærilegar tölur um rekstur Stórutjarnarskóla en þar til þær verða lagðar fram verður að gera ráð fyrir rekstur sé með svipuðum hætti þar. (Skástrikun mín.)

Það er nákvæmlega ekkert sem bendir til þess að sama ónæga aðhaldið í fjármálum sé í gangi í Stórutjarnaskóla og í Þingeyjarskóla. Nákvæmlega ekki neitt. Það hlýtur að vera hægur vandi að sýna ársreikninga ef út í það er farið. (Og hér eru þeir.*)

Reykdælingum er hins vegar ákveðin vorkunn. Þeir sjá fram á að skólinn þeirra sé að fara. Einhverra hluta vegna hafa þeir sem standa í baráttunni tekið þann pól í hæðina að andskotast út í Stórutjarnaskóla til að verja sinn eigin.

Aðalsteinn Már segir í aðsendri grein í sama miðli:

Ég er mjög ósáttur við vinnubrögð í Þingeyjarsveit þegar kemur að skólamálum. Það á að skoða heildarmyndina í öllu sveitarfélaginu, horfa fram á veginn, hugsa stórt, og taka djarfar ákvarðanir. (Skáletrun mín.)

Mér er alveg sama hvort sameinaður Þingeyjarskóli sé á Litlulaugum eða Hafralæk, það klagar ekkert upp á mig. Ég er líka tiltölulega sannfærð um að allt skólahald Þingeyjarsveitar mun að lokum færast á einn stað. En hvað varðar notkun á Stórutjarnaskóla í varnarstríði Reykdælinga langar mig að benda á eftirfarandi:

• Það er ekki fjármálaóreiða í Stórutjarnaskóla.

• Það er ekki starfsandavandi með tilheyrandi sálfræðikostnaði í Stórutjarnaskóla.

• Húsnæði Stórutjarnaskóla er í toppstandi og hægt að senda alla nemendur Þingeyjarsveitar þangað strax eftir helgi án þess að kosta til þess krónu í viðhald eða endurbætur á húsnæðinu núna né í náinni framtíð.

Eru talsmenn Reykdælinga vissir um að þeir vilji halda þessum málflutningi til streitu?

*Stórutjarnaskóli er innan við 10% yfir meðaltali á meðan Þingeyjarskóli er slagar í um 60% yfir meðaltal. Það er himinn og haf á milli þarna.

Stærsta barnið á heimilinu

Fyrir mörgum árum síðan heyrði ég móður mína ræða það við einhverja vinkonu sína að pabbi minn væri stærsta barnið á heimilinu. Ég hef væntanlega verið á forgelgjunni (pre-teen) því á þessum tímapunkti tók ég öllum hlutum bókstaflega. Eflaust hefur mamma mín verið að fíflast (ég alla vega vona það) en pabbi minn setti alveg ótrúlega niður þegar ég heyrði þetta. Ég sá hann ekki í réttu ljósi í talsverðan tíma.

 Ég hef heyrt þessa fullyrðingu síðan en blessunarlega sjaldnar og sjaldnar. Það er allt rangt við þessa fullyrðingu. En samt lýsir hún svo nákvæmlega tvískinnungnum sem við höfum búið við.

Því var þannig farið á mínu heimili að pabbi vann úti en mamma heima við. Pabbi fór frakkaklæddur í vinnuna með vindil og skjalatösku. Hann „skaffaði“ og sá um flest utan heimilis. Að þessi fullorðni, ábyrgðarfulli maður sem fór út í heiminn á hverjum degi væri krakki var eitthvað sem gekk ekki upp í höfðinu á mér.

Að heyra svo fleiri konur segja þetta um aðra menn var eiginlega alveg óþolandi.  Sérstaklega vegna þess að þær voru alltaf með þetta þolinmóða, skilningsríka píslarvættisbros á andlitinu. Þetta viðbjóðslega bros sem sagði hljóðlaust: „Boys will be boys.“ Argh!!!

Skilaboðin og skilningurinn á hlutverkum kynjanna var þessi:

Karlarnir ráða öllu og stjórna. Þeir bera ábyrgð á öllum hlutum og konum er ekki treyst til að koma að

Et tu, John Lennon.

stjórn heimsins, hvað þá fjármálum. En, innst inni eru karlar litlir strákar sem konur eiga að hugga og vera góðar við og vera fullorðni og þroskaði aðilinn í sambandinu. Bíddu, hvað!?!

Þvílíka, andskotans kjaftæðið. Og þetta töldu konur sér trú um alveg lon og don. Kannski var það eina leiðin til að þola misréttið, ég veit það ekki.  En hitt veit ég:

Pabbi minn var ekki stærsta barnið á heimilinu. Hann var fullorðinn og þroskaður maður. Alveg nákvæmlega eins og afi minn og maðurinn minn og reyndar flestallir karlmenn sem ég þekki. Auðvitað hef ég hitt óþroskaða karlmenn. Ég hef líka hitt óþroskaðar konur.

Þetta er óþolandi orðatiltæki og lítilsvirðandi gagnvart karlmönnum. Hættum endanlega að nota það.

                  Sýnishorn af þolinmóða, skilningsríka píslarvættis ógeðs brosinu á 0.28.

Brotin loforð alls staðar

Af því að ég var upptekin við annað í gær þá ákvað ég að nota tækisfærið og heyra í tveimur lögfræðingum. Ég setti þá inn í forsögu málsins og las svo þennan kafla úr bréfi oddvitans fyrir þá:

Gengið er út frá því að þrátt fyrir að könnunin nái til allra kjörgengra íbúa sveitarfélagsins þá verði skilgreint hvert viðhorfið er á skólasvæði Þingeyjarskóla eins og stefnt var að með íbúakosningunni. Það var alltaf megin markmið að leita eftir sjónarmiðum íbúa á skólasvæði Þingeyjarskóla og verður það gert með þessum hætti.

Ég talaði við þá í sitthvoru lagi en fyrstu viðbrögð beggja voru stutt þögn og svo: ,,Jáhá." Þeir voru sammála um að þetta bryti svo sem ekki í bága við neinn lagabókstaf en væri á pólitískt gráu svæði. Annar komst svo skemmtilega að orði: ,,Þessi túlkun ber vott um talsverða hugmyndaauðgi hjá meirihlutanum." Hinn benti mér á að það væri hægt og vel þess virði að senda kvörtun til innanríkisráðuneytisins. Þar sem ég er mjög upptekin við að hugsa ekki um þetta þá nenni ég varla að standa í því. En ef einhver annar/önnur hefur áhuga þá er þessi möguleiki til staðar.

Ég verð að endurtaka að það að setja fram kosningaloforð án þess að kynna sér lögmæti þess er alveg með ólíkindum. Ekki mjög traustvekjandi. Samstöðu varð líka kunnugt um efasemdir um lögmætið strax í kosningabaráttunni:

Í kosningabaráttunni og í sumar hafa þær raddir heyrst að íbúakosningar, með því formi sem stefnt var að, standist ekki sveitarstjórnarlög eða í besta falli séu á gráu svæði hvað þau varðar.

Hún hélt því samt til streitu. Að kalla skoðanakönnunina ,,stefnubreytingu" er veigrunarorð. Þetta eru hrein og klár loforðasvik. Meirihlutinn hefði vel getað efnt loforð sitt um íbúakosningu með því einfaldlega að halda löglega íbúakosningu þar sem öllum íbúum/útsvarsgreiðendum er gert jafnhátt undir höfði. En Samstaða hefur greinilega ekki mikinn áhuga á því.

Í tilefni af væntanlegri skoðanakönnun hef ég nokkrar spurningar vegna misvægis skoðana eftir búsetu innan sveitarfélagsins:

• Setjum sem svo að innan skólasvæðis Þingeyjarskóla sé meirihluti fyrir óbreyttu ástandi en samanlagður meirihluti fyrir sameiningu séu skoðanir allra teknar með, hvað þá?

Ræður vilji íbúa á skólasvæði Þingeyjarskóla? Verður ekkert tillit tekið til vilja annarra íbúa?
Þetta getur að sjálfsögðu verið á hinn veginn; meirihluti fyrir sameiningu en samanlagður meirihluti fyrir óbreyttu ástandi.

• Hvað ef meirihlutinn innan skólasvæðisins er naumur en samanlagður meirihluti yfirgnæfandi? Breytir það einhverju?
• Er búið að ákveða vægi skoðana? Íbúar innan skólasvæðis hafi gildið 1 á meðan aðrir hafa gildið 0,5 svo dæmi sé tekið? Fáum við að vita hvernig þetta er metið?

Þá langar mig að spyrja um ljósleiðarann. Í títtnefndu bréfi oddvitans segir:

Sveitarstjórn hefur ákveðið að þar sem verið er að framkvæma skoðanakönnun í sveitarfélaginu sé rétt að nota tækifærið og kanna hug íbúanna til ljósleiðaravæðingar. Því munu í könnuninni verða nokkrar spurningar sem tengjast lagningu ljósleiðara um sveitarfélagið.

Ég átta mig ekki á tilgangi þessarar könnunar því ef ég man rétt þá var ljósleiðaravæðing óskilyrt loforð af hálfu Samstöðu. Í skjali sem ég hef vistað stendur:

Atvinnumál:
Byrjuð er vinna við að kostnaðargreina lagningu ljósleiðara í öll heimili
í sveitarfélaginu. Ljóst er að þrátt fyrir umtalsverðan kostnað þá er
verkefnið raunhæft og mikilvægt fyrir alla framþróun. Ljósleiðarar bæta
verulega búsetuskilyrði og auka tækifæri íbúa sveitarfélagsins til starfs
og náms.
Stefnt er að verkefnið taki 3-5 ár og hefjist jafn fljótt og auðið er.

Er Samstaða að reyna að koma sér undan þessu loforði líka?

Stofnun Stórutjarnasveitar

Æi, já. Ég ætlaði ekki að hugsa né skrifa meira um sveitarstjórnarmál í Þingeyjarsveit svo ég ætla að
telja mér trú um að ég sé að skrifa um málefni sveitarfélagsins núna. Mjög sannfærandi, er það ekki? Nei...?
Hvað um það.
Það eru stór mál í gangi. Skýrslur um Þingeyjarskóla,  bréf frá eftirlitsnefnd um fjármál sveitarfélaga og ljósleiðari. Samkvæmt bréfi frá sveitarstjóra er þetta ekki jafnslæmt og upphaflega var sagt frá og sýnist mér á öllu að það sé rétt. Hvort fjármál sveitarfélagsins séu á hægri niðursiglingu veit ég ekki né heldur hvernig neikvæðri veltufjárstöðu var bjargað í ár. Þá veit ég ekki heldur hvort Þingeyjarsveit sé enn þá í fjögurra ára gjörgæslu eða hvort skýringarbréfið hafi hreinsað okkur af þeim lista. Ég hef hvorki tíma né nennu til að plægja í gegnum þetta. Það væri voða gaman af einhver hlutlaus staðarfréttamiðill myndi gera það. Kannski þessi sem eiginmaður sveitarstjórans gefur út.
Nú er búið að bæta við 4., 5. og 6. skólaskýrslunni. Hinar þrjár allar orðnar ómögulegar. Mig langar að velta upp þeim möguleika hvort fólkið sem er alltaf að panta skýrslur frá óhæfu fólki og borga fyrir skýrslur sem eru ekki skeinipappírsins virði ætti kannski að fara að axla einhverja ábyrgð á þeim gjörðum sínum. Nei?
Ókey. Nýju fínu skýrslurnar segja að það sé skynsamlegast að sameina Þingeyjarskóla á einum stað. Það sem meira er; skýrsla HLH segir að Þingeyjarskóli sé mjög dýr skóli. Þar fyrir utan, ef heimildir mínar eru réttar,  er stöðugildum við skólann ofaukið um ein 7 og yfirvinnukostnaður gríðarlegur. 5% yfirvinna sé eðlileg í viðlíka stofnunum en er 17% í Þingeyjarskóla. Kostnaðurinn við þessa (illskiljanlegu) viðbótaryfirvinnu er um 50 milljónir á ársgrundvelli.

Og hvaðan skyldu nú fjármunirnir koma sem dælt er í þessa botnlausu peningahít? Jú, frá sveitarfélaginu sjálfu eða nánar tiltekið útsvarsgreiðendum sveitarfélagsins. Öllum útsvarsgreiðendum. Líka þessum sem búa ekki á skólasvæði Þingeyjarskóla. Þið vitið, þessum sem mega núna fá að taka þykjustuþátt í skoðanakönnun en svo verða skoðanir þeirra sorteraðar sér og léttvægar fundnar. Þetta er kannski löglegt en mikið djöfull er það siðlaust.
Hvert var ég nú aftur komin? Já, íbúafundurinn. Það var sem sagt haldinn íbúafundur í gær. Það gengur hér fjöllunum hærra að hrossakaup hafi átt sér stað og sameinaður skóli verði í Hafralækjarskóla hinum forna. Reykdælingar eru ekki par hrifnir af þeim hugmyndum. Ramm reykdælski fréttamiðillinn 641.is leggur t.d. sérstaka áherslu á að það kosti meira að gera upp húsnæði Hafralækjarskóla en að byggja við húsnæði Litlulaugaskóla. Það er að vísu til enn eitt skólahúsnæði í sveitarfélaginu sem er í góðu lagi but let's not go there.
Hvorki Aðaldalur né Reykjadalur vill missa skólann sinn svo það er varla hægt að segja að sátt sé um málið. Endanleg ákvörðun er í höndum sveitarstjórnarinnar sem í sitja annar aðstoðarskólastjóranna við Þingeyjarskóla, mágur hins aðstoðarskólastjórans og eiginmaður kennara við skólann. Jááá...
Ljósleiðarinn? Það má vona.
Um daginn setti Aðaldælingur fram þá fullyrðingu að sveitarfélagið skiptist í tvennt; Þingeyjarsveit sem hefði að geyma Þingeyjarskóla og Stórutjarnasveit sem hefur Stórutjarnaskóla. Þetta er með betri hugmyndum sem ég hef séð. Ég varð ekki alveg jafnglöð og þegar ég uppgötvaði Reference í Word en næstum.
Það er málið. Girða þvert yfir og stofna fríríkið Stórutjarnasveit.
Nei, það verður ekki einveldi.

Sameining framhaldsskóla

Það hefur sýnt sig með afgerandi hætti að núverandi ríkisstjórn vill skera niður og spara í menntunarmálum eins og frekast er unnt. Það er einnig sorglega augljóst að menntamálaráðherra er sérstaklega illa við litlu framhaldsskólana á landsbyggðinni. Skýtur þetta reyndar mjög skökku við miðað við yfirlýsta landsbyggðaást ríkisstjórnarinnar. En eflaust bætir flutningur Fiskistofu upp niðurskurð og lokanir nokkurra landsbyggðaframhaldsskóla með tilheyrandi brottflutningi menntaðs fólks.

Ein af hugmyndunum sem hafa iðulega komið upp á yfirborðið er að sameina Framhaldsskólann á Húsavík og Framhaldsskólann á Laugum. Vissulega eru báðir framhaldsskólar en þeir eru gjörólíkir að öðru leyti. Framhaldsskólinn á Laugum hefur tekið upp breyttar kennsluaðferðir eða svokallað vinnustofufyrirkomulag sem hefur reynst vel. Framhaldsskólinn á Húsavík er hins vegar hefðbundnari bóknámsskóli. Nemendur eru alveg jafn mismunandi á landsbyggðinni og í borginni og finnst mér í alla staði eðlilegt að þeir eigi val eins og aðrir. Vinnustofufyrirkomulag hentar sumum og hefðbundið bóknám öðrum.

Verði skólarnir sameinaðir þá er auðvitað ekki vitað hvernig að því verður staðið; verða skólarnir sameinaðir á öðrum staðnum? Ef svo er þá vil ég benda á að það er hálftímaakstur á milli staða og veðurfar og færð er talsvert öðruvísi hér á Norðurlandi en í Reykjavík. Ég veit það, ég hef búið á báðum stöðum.

Þá er sá möguleiki til staðar að skólarnir verði færðir undir eina yfirstjórn og starfræktar tvær starfsstöðvar. Reynslan hefur sýnt að slíkt fyrirkomulag hefur ekki reynst vel.

Þá langar mig að benda menntamálaráðherra á að standi vilji til að sameina framhaldsskóla þá finnst mér mun eðlilegra að sameina Menntaskólann í Reykjavík og Kvennaskólann sem standa við sömu götu þótt hún heiti tveimur nöfnum.

Verði þessir skólar sameinaðir þá standa líkur til þess að þeir verði sameinaðir undir Laugaskóla. Núna eru fleiri nemendur í þeim skóla og skólameistari skólans situr nú á þingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Fyndist mér í raun óeðlilegt ef hún héldi ekki merki síns skóla á lofti.

Það er hér sem ég fer að hafa verulegar áhyggjur. Það hefur nefnilega komið til tals að setja framhaldsskólana á könnu sveitarfélaganna. Eða eins og Ingvar Sigurgeirsson, okkar helsti menntamálafrömuður, segir í úttekt unninni fyrir Þingeyjarsveit nýverið:

Líkur eru á því að í framtíðinni taki sveitarfélög yfir rekstur framhaldsskóla...

Verði Framhaldsskólinn á Húsavík sameinaður Framhaldsskólanum á Laugum undir forsvari Laugaskólans þá fer sameinaður skóli undir Þingeyjarsveit.

Af því tilefni hef ég aðeins eitt við Norðurþing að segja:

Be afraid. Be very afraid.

Fiffaða kosningaloforðið

Jæja, þar kom það loksins formlega, Samstaða viðurkennir það sem flest okkar hafa vitað lengi að kosningaloforðið hennar um íbúakosningu í hluta sveitarfélagsins er ólöglegt. Það er ágætt. Ég verð samt að segja, gott fólk, að mér finnst það alveg með ólíkindum að fólk sem er með samanlagða um 36 ára reynslu af sveitarstjórnarstörfum skuli ekki fletta þessu upp eða tala við lögfræðing áður en loforðið er sett fram. Það hefðu verið mun vandaðri vinnubrögð. Það tók mig alveg heilar 5 mínútur að komast að þessu.
Það eina sem er samt vont við þennan ólöglega gjörning, að mati oddvitans, er að hann gæti verið kærður og þess vegna á bara að vera skoðanakönnun. Whatever keeps you within the law, dear.

Skoðanakönnunin á að ná til allra kjörgengra íbúa en:

Gengið er út frá því að þrátt fyrir að könnunin nái til allra kjörgengra íbúa sveitarfélagsins þá verði skilgreint hvert viðhorfið er á skólasvæði Þingeyjarskóla eins og stefnt var að með íbúakosningunni. Það var alltaf megin markmið að leita eftir sjónarmiðum íbúa á skólasvæði Þingeyjarskóla og verður það gert með þessum hætti.

Þannig að þrátt fyrir að lögfræðingurinn segi:

Mér þykir við hæfi að minna á að ákvarðanir um breytingar á skólahaldi snúa ekki eingöngu að hagsmunum nemenda og foreldra þeirra, auk hagsmuna starfsfólks skólanna og t.d. verktaka sem sinna skólaakstri. Þessi mál snúast að jafnaði líka um fjárhagslega hagsmuni sveitarfélagsins og þar með allra íbúa þess. (Feitletrun mín.)

 Þá eru skoðanir íbúa á skólasvæði Þingeyjarskóla veigameiri en annarra útsvarsgreiðenda. Hvort sem þessir íbúar eiga börn í skóla eður ei.
Til hvers á þá eiginlega að tala við okkur hin, mér er spurn? Bara til að þykjast?

Mér þykir vænt um að Þingeyjarsveit sé búin að taka Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands aftur í sátt þrátt fyrir að hafa keypt af henni skýrslu hér um árið sem var ekki skeinipappírsins virði. Þá þykir mér dálítið broslegt að Félagsvísindastofnun sé núna að gera skoðanakönnunina sem var afþökkuð 2009 (eða 2010).

Þetta verður síðasti pistill minn um sveitarstjórnarmál í Þingeyjarsveit að sinni. Ég er alveg búin að missa áhugann á þessu.

Hraunið

Ég horfði auðvitað á Hraunið þótt ekki væri nema til að vera samræðuhæf. Það er ákveðið skylduáhorf á íslenskar bíómyndir og þætti. En ég ber alltaf ákveðinn kvíðboga fyrir því enda var Hrafn Gunnlaugsson okkar helsti leikstjóri þegar ég var að komast til vits og ára.

 Ég horfði á fyrsta þáttinn í endursýningu og vissi að leikurinn væri ekki upp á marga fiska svo ég lokaði bara augunum fyrir því. En sumt var mjög illa leikið, krakkar, í alvöru.
Þá höfðu aðalleikari og leikstjóri mætt í viðtal og lofað plottið alveg í hástert. Nei, það var ekki gott. Plott sem byggir á því að aðallöggan liggi á hleri og verði óvænt vitni að einhverju er ekki gott plott. Þetta gerðist alla vega tvisvar ef ekki þrisvar, ég var ekki alveg að telja. Hann fann m.a.s. hundhræið þegar hann fór út að skokka.
Helgi er ósköp klisjukenndur karakter, náskyldur skandinavískum reyfarlöggum með persónulegu vandamálin sín. Geisp...
Þá fór þátturinn í gær alveg ósegjanlega í taugarnar á mér.  Ég veit að slúbbertar og slordónar hóta lögreglumönnum og fjölskyldum þeirra öllu illu og er auðvitað ekkert annað en andsk.. aumingjaskapur. En ef barni lögreglumanns er rænt á Íslandi þá ætla ég rétt að vona að hann fari ekki í svona amerískt sóló. Persónulega finnst mér ekkert annað en allsherjar útkall koma til greina og tekið á málinu af fullri hörku. Annars eru glæpamennirnir búnir að vinna.

Hins vegar er ég ægilega glöð með Grétu. Ég byrjaði að brosa um leið og hún gekk inn í rammann. Töff,  sjálfsánægð stelpa sem biður ekki afsökunar á tilveru sinni. Hörkunagli.
Takk fyrir þennan karakter, takk, takk, takk.