Skrípaleikur

Þann 18. desember sl. skipaði sveitarstjórn Þingeyjarsveitar starfshóp um mótvægisaðgerðir vegna breytinga á starfsemi Þingeyjarskóla. Viðleitnin er ágæt þótt sá grunur læðist óneitanlega að sumum að sumir séu mikilvægari en aðrir. Það þótti t.d. ekki nein ástæða til mótvægisaðgerða þegar Grunnskólinn í Bárðardal var lagður niður.

En, hvað sem því líður.

Það kom frekar á óvart þegar nýstofnaður starfshópur var lagður niður á fyrsta fundi sínum. Fréttavefurinn 641.is hefur nú birt tvær fréttir um málið og verður að segjast eins og er að þær veita heldur hrollvekjandi upplýsingar um stjórnarhætti hér í sveit.

Oddviti sveitarstjórnar segir í samtali við 641.is að:

„Við töldum að það væri óþarfi að hafa starfshóp í gangi ef hann væri framlenging á þeirri togstreitu sem væri í sveitarstjórninni á milli meiri og minnihluta. Það væri  miklu eðlilegra að leysa þau mál beint á vettvangi sveitarstjórnar”,

Ég hef nokkrar spurningar varðandi þetta:

1)      Hver eru þessi „við“?  

2)      Í öðru lagi; Lá það ekki ljóst fyrir frá upphafi að ef það er „togstreita“ í sveitarstjórninni þá hlyti  sú „togstreita“ að halda áfram í hópi skipuðum fulltrúum úr sveitarstjórn?

3)     Er ekki fullkomlega eðlilegt að það sé „togstreita“ á milli meiri- og minnihluta í öllum pólitískum stjórnum? Er ekki, eðli málsins samkvæmt, verið að togast á um mismunandi sjónarmið?

4)      Er ekki miklu eðlilegra að reynt sé að vinna í smærri einingum einmitt af því að það er „togstreita“ í sveitarstjórninni frekar en að færa málið inn í togstreitu-umhverfið?

Í næstu frétt á 641.is er sagt frá fundargerð starfshópsins sem var þá nýbirt á vef Þingeyjarsveitar. Þar koma mjög undarlegir hlutir í ljós.

Annar liður á fundarboði er erindisbréf starfshópsins. Nú sé ég ekki ástæðu þess að leggja erindisbréfið fyrir starfshópinn, það er jú búið að samþykkja það í sveitarstjórn. Þetta er gert engu að síður. Fulltrúi minnihlutans, Ragnar Bjarnason,  samþykkir ekki bréfið. Þá tilkynnir oddviti sveitarstjórnar og nýkjörinn formaður starfshópsins, Arnór Benónýsson, að: „...með þessari afstöðu Ragnars til erindisbréfsins sé samstarfsgrundvöllur brostinn“ og slítur fundi þrátt fyrir mótmæli Ragnars sem: „bendir á að hann starfi eftir samþykktu erindisbréfi þó hann sé ekki samþykkur því.“ Er starfshópurinn svo lagður niður á næsta sveitarstjórnarfundi.

Þetta gæti svo sem virkað eðlilegt fyrir utan þá einföldu staðreynd, sem áður var bent á, að búið var að samþykkja erindisbréfið í sveitarstjórn. Á þeim fundi hafði Ragnar greitt atkvæði á móti erindisbréfinu.

Umræðum framhaldið og eftirfarandi erindisbréf samþykkt með sex atkvæðum gegn einu atkvæði. Ragnar Bjarnason greiddi atkvæði á móti.

Hvernig gat oddvita dottið í hug að Ragnar myndi samþykkja það á fundi starfshópsins? Það hlýtur að hafa legið ljóst fyrir allan tímann að hann myndi ekki samþykkja það. Sem vekur að sjálfsögðu nýjar spurningar. Sem eru:

1)      Af hverju í ósköpunum var verið að stofna starfshópinn á annað borð og boða til fundar fyrst forsenda samstarfsins var samþykki erindisbréfsins og vitað var að Ragnar myndi ekki samþykkja það?

2)      Hvers vegna í ósköpunum er samþykki allra forsenda samstarfs?

Ég get ekki séð annað en að tilgangur þessa gjörnings, þessa skrípaleiks, hafi verið sá að neyða fulltrúa minnihlutans til samþykkis eða ýta honum út ella eins og reyndin varð.

Það er ekki „togstreita.“ Það er hrein og klár valdníðsla.

Karlmennskan

„Kallarðu sjálfan þig karlmann? Þú ættir að skammast þín.“ Þetta höfum við heyrt. En þetta: „Kallarðu sjálfa þig konu? Þú ættir að skammast þín.“?

Við höfum öll ákveðnar hugmyndir um kynin. Femínistar hafa reynt að brjóta konur út úr sínu hefðbundna sniðmáti og við vitum talsvert um stöðu kvenna og þær kröfur sem gerðar eru til þeirra. Karlarnir eru hins vegar enn nokkuð fastir í sínum hlutverkum þótt óneitanlega hafi þeir notið góðs af jafnréttisbaráttunni.

Einhvern tíma las* ég að karlar skilgreindu sig sem karla á þann hátt að þeir væru ekki konur. Það er óneitanlega frekar sorglegt að skilgreina sig út frá því sem maður er ekki heldur að skilgreina sig út frá því sem maður er.

Til að skilja hugtakið karlímynd verður fyrst að útskýra hugtakið kynjaímyndir. Þorgerður Þorvaldsdóttir (2002) segir að kynjaímyndir eigi við þær hugmyndir sem eru ríkjandi innan samfélagsins um hvað það þýði að vera karl eða kona. Jafnframt á hugtakið við hvernig ætlast er til að karlar og konur hegði sér, hvernig kynin eigi að líta út og hvað þau „...eiga og mega taka sér fyrir hendur.“

Þorgerður telur að ríkjandi karlímyndir séu meðal annars veiðimaðurinn, ofurtöffarinn, sá jakkafataklæddi sem hafi bæði völd og fjármuni og loks fjölskyldufaðirinn; hinn ábyrgi faðir og fjölskyldumaður sem eigi sífellt meiri vinsældum að fagna. Umfram allt telur hún að karlímyndir vísi til þeirra hlutverka sem samfélagið ætli karlinum. (Hulda Jónsdóttir, 2006)

Ég hef lengi haft ákveðna hugmynd um hvað karlmennska er. Hún er klisjukennd eins og flestar og helst í hendur við tískubólurnar; Hinn ábyrgi faðir og fjölskyldufaðir er táknmynd karlmennskunnar í mínum huga.

Það eru tvær persónur úr dægurmenningunni sem sýna þessa hugmynd mína. Annars vegar Múfasa úr Lion King og Atticus Finch úr To kill a Mockingbird.

Það má eflaust þykja skrítið að mér þyki teiknað ljón vera táknmynd fyrir karlmennskuna en mér finnst það alveg viðeigandi því við erum í raun að tala um kyngervi (e. gender) en ekki kynið (e. sex) sjálft sem slíkt.

Báðir eru þeir ábyrgir feður sem sinna uppeldi barna sinna á ástúðlegan hátt.

En þeir eru líka „alvöru“** karlmenn sem vernda fjölskyldu sína þegar á þarf að halda.

Ég hef örlitlar áhyggjur að það hafi áhrif á þessa skoðun mína að Múfasa er í virðingarstöðu, hann er jú kóngurinn sjálfur (og nú lít ég algjörlega fram hjá fjölkvænisfítusnum) og getur þ.a.l. „skaffað“ sem er eitt helsta hlutverk karlmanna.

Þá er Gregory Peck einhver sá alfallegasti maður sem gengið hefur á jörðinni. Ég ætla ekki einu sinni að reyna að neita að það hefur áhrif. Atticus Finch í líkama Gregory Peck er mjög einfaldlega hinn fullkomni karlmaður.

Það geta ekki allir verið gordjöss.

* Í bók, man ekki hvaða. Nei, finn það ekki á netinu, las það samt.

**Ægilega leiðinleg hugmyndafræði en ég finn ekki betra hugtak í bili.

Nauðungaráskrift að Stöð 2

Undanfarið ár hefur fjölskyldan verið áskrifandi að Stöð 2 og Skjá einum. Það hefur verið rætt svona annað slagið að segja upp áskriftinni enda ekki horft það mikið á sjónvarp að það svari þessum kostnaði. Nema næstyngsti meðlimurinn sem liggur í barnaefninu. Áskriftin er mjög dýr ca. fimm þúsund að Skjánum og rétt tæplega átta þúsund að Stöð 2. Þá ætla ég ekki að ræða þjónustu Stöðvar 2 við landsbyggðina en við fáum ekki jafnmikið fyrir peningana okkar og suðvesturhornið. Né sömu tilboð, auðvitað.
Á gamlársdag sendi ég tölvupóst til beggja sjónvarpsstöðva og segi upp áskriftinni. Ég veit að ég er sein og held að ég þurfi í versta falli að borga janúar. Mig minnir að Skjárinn hafi lokast 2. janúar.
Um kvöldið 2. janúar berst mér svohljóðandi tölvupóstur:

Sæl Ásta,
Uppsögn hefur verið gerð og tekur því gildi 28.2.2015 vegna þess að það er mánaðar uppsagnarfrestur og miðast fresturinn við mánaðarmót.
Kær kveðja,
Áskriftardeild Stöðvar 2

Á þetta að vera fyndið?  Ég sendi eftirfarandi svar:

 Sæl Áskriftardeild Stöðvar 2.

Nei.
Tölvubréf mitt var sannanlega sent 31. des. Uppsögnin tekur því gildi 31. janúar.

Kær kveðja,
Ásta Svavarsdóttir

Þessu er ekki svarað. Þegar ég fer yfir kreditkortareikninginn minn núna þá sé ég á honum rukkun fyrir áskrift upp á litlar 8.905,- kr af því að Stöð 2 þóknaðist að hækka áskriftina algjörlega einhliða um áramótin.
Þegar ég skoða skilmálana þá sé ég að þeir eru talsvert strangir.
Mér skilst að sjónvarpsstöðvar eigi á brattann að sækja núorðið vegna aukinnar netnotkunar en ég get alveg sagt Stöð 2 að svona nauðungaráskrift er henni ekki til framdráttar. Mætti ég stinga upp á lægri áskrift og betri þjónustu.

Ekki alveg upplifunin, núna.

Samtalsskert Samstaða

Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar eina grein til á 641.is í dag. Ég dáist að elju og staðfestu Aðalsteins þótt ég hafi ýmsar aðrar meiningar um mótmæli og málflutning hans og annarra andstöðumanna.

Um þetta gæti ég sagt og skrifað ýmislegt. Ég hef hins vegar engan áhuga á því að vinna skítverkin fyrir Samstöðu. En það er efni þessa pistils: Af hverju heyrist ekkert í Samstöðu né fulltrúum hennar?

Samstaða sagði nefnilega í einu af nokkrum kosningaplöggum sínum:

Samstaða vill gott samstarf við íbúa sveitarfélagsins, auka enn frekar samræður við þá m.a.* með íbúafundum og föstum viðtalstímum kjörinna fulltrúa.(...)

Samstaða leggur áherslu á gott upplýsingaflæði og gegnsæi í stjórnsýslu. Með góðu samstarfi við íbúa gerum við gott sveitarfélag betra.

*Meðal annars, takið eftir, ekki einungis.

Núna er hluti sveitarfélagsins mjög óánægður með ákvörðun meirihlutans og það heyrist ekki bofs. Hvar er samræðan? Hvar er góða samstarfið?

Nú skil ég það vel að þetta er vandrataður vegur. Fólk tjáir sig á samfélagsmiðlum og lætur ýmislegt flakka. Ég er ekki að fara fram á að sveitarstjórn sitji sveitt við og svari á samfélagsmiðlum. Makar og bræður sinna því ágætlega. (Einn sveitarstjórnarfulltrúinn svaraði líka einu sinni og skaut sig mjög meinlega í fótinn.)

En e.k. samtal hlýtur að geta átt sér stað. Hvort sem það er með greinaskrifum, opnum spjallþráðum eða fleiri íbúafundum. Í nafni framboðsins eða einstakra fulltrúa.

Þá bendir Aðalsteinn á það í grein sinni að það sé mjög undarlegt hversu sammála allir fulltrúarnir alltaf eru en skv. 25. grein sveitarstjórnarlaga ber sveitarstjórnarfulltrúum aðeins að fara eftir lögum og eigin sannfæringu.  

Ég verð að taka undir þetta. Ég nenni ekki að fletta í gegnum allar fundargerðirnar en ég er 99% viss  að kjörtímabilið 2010-2014 voru fulltrúar Samstöðu alltaf einróma í atkvæðagreiðslu. Það hlýtur að teljast mikið samlyndi.

Ég trúi því nú samt ekki að Samstaða krefjist slíkrar hollustu af fulltrúum sínum né meini þeim að tjá sig. Enda væri slíkt ekki mjög lýðræðislegt.

Um fleyga

Það er sennilega ekki skynsamlegt að elta ólar við þetta en ég sagðist í síðasta pistli virða tilraunir sumra Reykdælinga til að hnekkja ákvörðun meirihluta sveitarstjórnar. Ég geri það ekki lengur. Mér varð það á að lesa „Manifestóið“ sem fylgir undirskriftasöfnuninni. Þetta er einhver sú sorglegasta lesning sem ég hef séð.

Þar segir, m.a.:

Þessi ákvörðun er ekkert annað en tilraun íbúa Þingeyjars(v)eitar utan Reykjadals til þess að brjóta niður samfélagið í einum hluta sveitarfélagsins og kúga íbúana þar í krafti meirihluta.

Þetta er þyngra en tárum taki. Þetta er í fyrsta lagi alrangt en svo er hugmyndafræðin sem býr þarna að baki skelfileg. Hún er beinlínis skelfileg.

Þarna er verið að beita „öðrun“, það er verið að stilla upp fylkingunum „við og hinir“. Hér er dregin lína í sandinn.

Forsvarsmenn söfnunarinnar og stuðningsmenn hennar hafa komist að þeirri merkilegu niðurstöðu að það sé ekki meirihluti sveitarstjórnar sem tók þessa ákvörðun heldur við „hin“ í sveitarfélaginu. Og við tókum þessa ákvörðun af engri ástæðu annarri en þeirri að reyna að „brjóta niður“ samfélagið í Reykjadal! Við erum ekkert minna en kúgarar! Kúgarar, takk fyrir. Ég, maðurinn minn, börnin mín, allir nágrannar mínir, kúgarar. Fólk hefur reiðst af minna tilefni en þessu. Þetta er bara svo galið að ég get það ekki.

Það er algjörlega horft fram hjá niðurstöðu skoðunarkönnunar þar sem fram kom að mikill meirihluti fólks á skólasvæði Þingeyjarskóla, sem spannar m.a. Reykjadal, vildi sameina skólann á einum stað eða 79%. Það hlýtur öllum heilvita mönnum að hafa verið það ljóst í slíku ferli að báðar staðsetningar kæmu til greina.

Það voru talsvert færri á skólasvæði Stórutjarnaskóla sem studdu sameiningu eða um 61%.

Samt er slengt fram í yfirlýsingunni:

Það er sannfæring þeirra sem standa að baki þessari undirskriftarsöfnun að þó svo að íbúar á öðrum skólasvæðum í Þingeyjarsveit en Litlulaugaskóla sjái ekki hversu glórulaus þessi ákvörðun er þá sjái það margir aðrir - fleiri en þeir sem sjá það ekki, fleiri en allir íbúar í Þingeyjarsveit til samans...

Guð einn má vita hvað íbúar á skólasvæði Stórutjarnaskóla hafa gert af sér annað en að nýta sér lögbundinn kosningarétt sinn í sveitarstjórnarkosningum. Þeir kusu Samstöðu því hún lofaði að láta skólann í friði. Reykdælingar hefðu örugglega kosið hana líka hefði hún lofað að láta Litlulaugaskóla í friði.

Ég hef ekki tekið eftir að það sé íbúum á skólasvæði Stórutjarnaskóla eitthvert hjartans mál hvar Þingeyjarskóli er staðsettur. Þeim er nú almennt og yfirleitt alveg slétt sama. Kannski er eitthvað ægilega laumulegt samsæri í gangi sem ég veit ekki af. Ég leyfi mér þó að efast.

Þá verður þessi skipting í „við og hinir“ að teljast stórfurðuleg í ljósi þess að forsvarsmaður þessarar ákvörðunar, oddviti sveitarstjórnarinnar, er Reykdælingurinn Arnór Benónýsson. En hann er algjörlega hvítþveginn og sýkn allra kúgunarsaka búsetu sinnar vegna.  

Það er alveg ljóst að sveitarstjórnin hefur hikstað og stamað í þessu máli alltof, alltof lengi. Þá tekst henni á einhvern ótrúlegan hátt að detta alltaf niður á verstu mögulegu lausnina í hverju skrefi. Fyrst með hálfkáks sameiningu Þingeyjarskóla og nú með þeirri ótrúlegu ákvörðun að setja nýjan skólastjóra í þá stöðu að byrja starf sitt á því að reka fólk. Þ.e.a.s. ef það á þá raunverulega að ráða nýjan skólastjóra.

En hvað sem því líður þá er sveitarstjórn að hökta og skjögra í rétta átt.

Þá er kannski vert að hafa í huga sem segir í frétt á 641.is um opinn íbúafund sem haldinn var í Dalakofanum 15.des. sl:

Fulltrúar meirihlutans sögðu frá því að þessi ákvörðun hefði verið erfið og ekki auðveld en ekki endilega framtíðarlausn. (Feitletrun mín.)

Í athugasemd við fréttina segir:

Ég held að ég fari rétt með það að allir þrír fulltrúar meirihluta Samstöðu á þessum fundi hafi sagt að þeir sjái fyrir sér framtíðarstaðsetningu grunnskóla á Laugum. Það finnst mér vanta í fréttina! Ég veit ekki um afstöðu þeirra tveggja fulltrúa Samstöðu sem ekki voru mættir á íbúafundinn, en gef mér að þeir séu hinum þremur meirihlutafulltrúunum, sem þarna voru mættir, alls ekki sammála. (Feitletrun mín.)

Í yfirlýsingunni segir einnig:

 Lokun grunnskóla í byggðakjarnanum mun veikja hann, grafa undan rekstri sveitarfélagsins og reka fleig í gegnum samfélagið. Það mun valda óbætanlegum skaða og valda sárum sem seint ef þá nokkurn tímann munu gróa. Það er því mjög áriðandi að vikið ferði frá þessari ákvörðun.

Mótmælið endilega en mótmælið á málefnalegan hátt og beinið gagnrýninni í rétta átt. Og gætið þess að fleygurinn sé ekki í ykkar eigin höndum.

Fylgiskjal.

Þingeyjarsveit er víða

Ég tók meðvitaða ákvörðun um að skrifa lítið um sveitarstjórnar- og skólamál fyrir nokkru. Ég hef samt fylgst með og ég virði tilraunir sumra Reykdælinga til að hnekkja ákvörðun meirihlutans. Þetta eru kostir lýðræðissamfélags með óheftu tjáningarfrelsi. Ég er engu að síður undrandi á þeirri ályktun að þegar tveir skólar séu sameinaðir komi aðeins önnur staðsetningin til greina. Ég trúi ekki að að hinn mikli meirihluti íbúa sem samþykkti sameininguna í skoðanakönnuninni hafi ekki áttað sig á að það væru helmingslíkur á því að skólinn þeirra yrði fluttur.

Þetta er tilfinningamál og sumir hafa látið frá sér undarleg ummæli. Sum eru mjög heiðarleg eins og t.d. þetta þar sem viðkomandi segir beinum orðum að hann vilji bara hafa skólann hjá sér.

Já, við í sveitinni viljum það gjarnan líka.

Ýmislegt er sagt í hita leiksins og það er bara eins og það er. Meira segja þegar fulltrúar mínir í sveitarstjórn upplýstu það að einn angi sveitarfélagsins skipti þá meira máli en aðrir lét ég það liggja á milli hluta. Samt kaus ég Sveitunga en ekki Laugalistann.

Í gær var mér hins vegar nóg boðið. Þá rakst ég á þessa athugasemd í undirskriftasöfnun til stuðnings kyrrsetningu Litlulaugaskóla.

Ég veit að þetta er ein skoðun einnar manneskju en ég veit líka að skoðanir myndast ekki í tómarúmi.

Fullyrðingin fyrir því að bændur skili litlu útsvari er rökstudd með því að þeir borgi lægri fasteignagjöld. Ég hélt reyndar að útsvar byggðist á tekjum en það er nú svo fátt sem ég veit og skil. Það er alveg rétt að bændur borga lægri fasteignagjöld en bændur þurfa líka mjög stórar byggingar undir sinn atvinnurekstur. Við erum t.d. með fjós, fjárhús, hlöðu, verkstæði og vélaskemmu. Þá standa þrjú íbúðarhús á lóðinni. Það getur verið að við borgum lægri prósentu af atvinnuhúsnæðinu en við borgum talsvert meira til sveitarfélagsins í fasteignagjöldum en margur. Jafnvel fyrirtæki á Laugum.

Bent er á þá staðreynd að tekjur þurfi að koma annars staðar frá og talið upp að á Laugum sé alls konar fyrirtækjarekstur  m.a. rafmagnsverktaki. Eflaust hefur hann einhverja aðstöðu, ég bara hreinlega veit það ekki. Á Laugum var rekið rafmagnsverkstæði sem hætti fyrir nokkru. Það hætti áður en ákveðið var að flytja skólann svo ekki var það nú það sem olli.

Hins vegar er líka rafmagnsverktaki í Útkinn sem rekur stærðarinnar járnsmíðaverkstæði ásamt bróður sínum. Útkinn tilheyrir Þingeyjarsveit, bara svo það sé á hreinu.

Í Útkinn er líka rekið bakarí. Það er líka rekið bakarí í Hraunkoti. Hraunkot er í Þingeyjarsveit svo því sé haldið til haga.

Það er rétt að verslun er rekin á Laugum. Það er reyndar líka rekin verslun á Fosshóli. Og jú, það er framhaldsskóli á Laugum og hausaþurrkun sem ekki er annars staðar.
Hins vegar er skógrækt á Vöglum sem veitir 5-6 heilsársstörf.

Þá er tiltekið að rekin sé ferðaþjónusta á Laugum. Já, einmitt það er bara rekin ferðaþjónusta á Laugum. Það er nefnilega ekki rekin ferðaþjónusta í Rauðuskriðu, á Fosshóli, Staðarhóli, Draflastöðum, Illugastöðum og í Árbót svo eitthvað sé nefnt. Ég biðst afsökunar ef ég er að gleyma einhverjum sem ég er örugglega að gera. Er þá ónefnd bændagistingin.

Þingeyjarsveit er víða. Ekki bara á Laugum.

,,Tökum umræðuna"

Það koma stundir þar sem ég veit eiginlega ekkert í hvorn fótinn ég á að stíga. Stundum tilheyri ég „góða fólkinu“* vegna femínískra skoðana minna og stundum tilheyri ég ekki góða fólkinu vegna vægrar (og óvelkominnar) íslamfóbíu sem víbrar stundum í taugakerfinu. Ég hef gert nákvæma grein fyrir henni áður svo ég biðst afsökunar á endurtekningunni en ég má til.

http://racelessgospel.com/tag/talking-about-racism/

Mér er algjörlega fyrirmunað að skilja hvers vegna það má ekki ræða íslamfóbíu og útlendingaótta sem klárlega kraumar í afkimum þjóðarsálarinnar.

Ég trúi því einlæglega að fái þetta að krauma og grassera í laumi og friði þá magnist það og eflist. Ég trúi því í raun og sann að alltaf sé betra að stinga á kýlum. Að upplýsingar og hreinskiptin umræða sé af hinu góða.

Nú sé ég hins vegar að það er orðið rasistamerki að vilja „taka umræðuna“. Þessu er hnykkt fram innan gæsalappa sem dæmi um rasistamálflutning.

Síðan hvenær er þöggun af hinu góða?

* En ég tilheyri svo sannarlega ekki Góða fólkinu í Góða samfélaginu.